Ogrody Zamkowe Arcen (Kasteeltuinen Arcen) znajdują się w malowniczej miejscowości Arcen, położonej w Limburgii Północnej, zaledwie kilka minut jazdy samochodem od Venlo. Poza XVII- wiecznym zamkiem znajdziesz tu Rosarium, w którym kwitną tysiące kolorowych róż, będziesz podziwiać piękną kolekcję rododendronów i poznasz urok charakterystycznych ogrodów z całego świata. Albo weźmiesz udział w turnieju rycerskim lub jednym z licznych, organizowanych tu wydarzeń kulturalnych.

Posiadłość Arcen

Całkowity obszar posiadłości Arcen liczy sobie blisko 500 hektarów i przedzielony jest na dwie części drogą krajową N271. Po zachodniej stronie drogi mieści się zamek i ogrody, natomiast po stronie wschodniej – obszar o nazwie Lingsfort. Cała posiadłość należy do Stowarzyszenia Het Limburgs Landschap, które zajęło się również restauracją zamku. Poza zamkiem i należącymi do niego ogrodami, na posiadłość składają się różne typy lasów i użytki zielone.

Zamek Arcen

Zamek pochodzi z XVII wieku i został zbudowany na polecenie książąt Geldrii. Obecny zamek wybudowany został na pozostałościach poprzedniego zamku, który z kolei zbudowano na ruinach pierwszego zamku o nazwie Huys den Kamp.

Obecny zamek zbudowany został w okresie baroku, charakteryzującego się między innymi dążeniem do wielkości, wyrażającym się w przesadnych formach i demonstrowaniem przepychu. W XIX wieku na zamku wybuchł pożar, w wyniku którego zawaliło się jego lewe skrzydło, przez co zamek stracił swoją symetrię. Już nigdy nie odbudowano tej części budynku.

Klimatyczna piwnica ze sklepionym sufitem obecnie udostępniana jest na organizację przyjęć okolicznościowych. Na jednym z pięter zainscenizowano styl życia niegdysiejszych mieszkańców zamku. W komnatach zobaczymy antyki i dzieła sztuki oraz tematyczne motywy kwiatowe. Warto wiedzieć, że każdego dnia w zamku pojawiają się wolontariusze, którzy chętnie oprowadzą zwiedzających po parku i przy okazji opowiedzą historię zamku. Na piętrze Van Gelre zwiedzający mogą oglądać regularnie zmieniające się wystawy i ekspozycje. Z kolei znajdująca się na tym piętrze komnata Van Gelderzaal służy jako oficjalna sala zaślubin i regularnie odbywają się tutaj wesela.

W zamku znajduje się duża liczba obrazów z kolekcji fundacji Jacques’a van Mourika. Budynek zamkowy dostępny jest dla wszystkich gości Ogrodów Zamkowych Arcen.

Historia parku

Ostatni mieszkaniec zamku, profesor Antonie Deusser, opuścił go w 1931 roku. Zamek pozostawał niezamieszkany aż do 1976 roku, kiedy to Deusser sprzedał posiadłość Arcen Stowarzyszeniu Het Limburgs Landschap. To ostatnie podjęło się renowacji zamku oraz otaczającego go dziedzińca.

Od roku 1986 zarówno zamek, jak i należący do niego, liczący 32 hektary obszar, znalazły się pod zarządem spółki Kasteeltuinen Arcen B.V. Dwa lata później zrealizowano unikalny kompleks ogrodowy według projektu architekta krajobrazu, Nieka Roozena. Uroczystego otwarcia parku dokonał 31 maja 1988 roku książę Bernard. Niestety, w latach 2006 – 2012, Ogrody aż dwukrotnie przeżywały bankructwo. Ostatecznie, pod koniec 2012 roku, kontrolę i zarządzanie zamkiem kolejny raz powierzono Stowarzyszeniu Het Limburgs Landschap. Dla publiczności park otwarto ponownie 26 kwietnia 2013 roku.

Z sukcesem. Przedsięwzięcie o nazwie Het Land van ANWB, tworzone przez członków organizacji ANWB i łączące najlepsze wycieczki w Holandii, trzykrotnie nagrodziło Ogrody Zamkowe w Arcen tytułem „Najlepszej wycieczki”: w latach 2016, 2017 i 2018.

Bajkowe ogrody

Podczas spaceru po zamkowych ogrodach w Arcen, nacieszysz zmysły przepięknymi zapachami i kolorami. Znajdziesz tu również liczne stawy i wodospady. Architekt ogrodów, Niek Roozen, podczas projektowania ich wziął pod uwagę różne sezony. Dzięki temu są one warte odwiedzenia o każdej porze roku.

Każdy z ogrodów oferuje nowe doświadczenie, różniąc się zarówno wielkością, jak i stylem. Największy z nich stanowi barokowe, znajdujące się na tyłach zamku Rosarium. Zostało ono podzielone na 10 tematycznych części, w których zasadzono ponad 8 tysięcy róż w 500. różnych odmianach. Są wśród nich róże o pędach pnących, łukowatych i płożących. Ogrody różane otaczają barokowe stawy zasilane wodospadami i liczne fontanny.

W ogrodzie Wody i Rzeźby każdego roku organizowane są wystawy. Rzeźby odbijają się wdzięcznie w stawach umieszczonych pośród lekko pagórkowatego krajobrazu. W ogrodzie tym mieści się również wyjątkowa kolekcja dębów.

Podzwrotnikową oranżerię Casa Verde podzielono na trzy obszary: tropiki, klimat śródziemnomorski oraz strefę suszy. Znajdziemy tu m.in. drzewa figowe, palmy i wspaniałe okazy kaktusów.

Z kolei Dolina składa się ze wstążki różnych doświadczeń ogrodowych ze wszystkich zakątków świata. W mieszczącym się tu Ogrodzie Klonowym zaskoczy cię przepych kolorów i różnorodność kolekcji japońskich klonów palmowych. Ogród zachwyca zarówno wiosną, gdy liście dopiero się rozwijają, jak i jesienią, gdy czerwone, jaskrawe kolory sprawiają wrażenie, jakby krzewy płonęły. Spacerując po Lesie Bambusowym z okazami sięgającymi nawet 7. metrów wysokości, czy Orientalnym Ogrodzie Wodnym z pięknymi, autentycznymi tajskimi chatkami rybackimi, odniesiesz wrażenie, że w mgnieniu oka przeniosłeś się do południowo-wschodniej Azji. Ale w Dolinie spotkasz także mniejsze ogrody tematyczne, jak ogród włoski, ogród japoński, czy ogród zielarsko-warzywny, w którym można zobaczyć, jak uprawiać warzywa na małej powierzchni.

W cieniu zamku znajduje się natomiast ogród rododendronów, z przepiękną kolekcją tych kwiatów w różnych odmianach i kolorach.

Ogród górski

To zdecydowanie jeden z najbardziej urozmaiconych ogrodów. Wybierając się na spacer pomiędzy górskimi ścieżkami i stromymi ścianami skalnymi, przemieszczając się pomiędzy wąskimi strumykami i głośnymi wodospadami, na pewno poczujesz się tu, jak w górach. Ogród górski szczyci się ponadto pięknym asortymentem hortensji i niezwykłą kolekcją drzew.

Ale to nie wszystko. Górską wędrówkę można urozmaicić sobie partyjką pięknie położonego mini golfa z 21. dołkami. A na skraju dużego stawu, po którym w ciekawy sposób można przeprawić się na drugą stronę, znajduje się Berg Pavilion – samoobsługowa restauracja z tarasem oferującym przepiękny widok na wodospad. W pobliżu restauracji znajduje się duży plac zabaw oraz Aaiweide, czyli łąka, na której można do woli głaskać tamtejszych lokatorów: kozy nubijskie i kozy miniaturki. Wszystko to sprawia, że jest to świetne miejsce do wypoczynku, również dla rodzin z dziećmi.

Pole turniejowe

W Parku Zamkowym Arcen odbywają się także liczne wydarzenia kulturalne i festiwale. Każdego roku gości on festiwal Elfia, odbywają się tu także turnieje rycerskie. A wszystko to na ogromnym polu turniejowym, na którym stają wtedy prawdziwe rycerskie namioty. Na środku pola znajduje się olbrzymia sekwoja gigantyczna. Drzewo zostało zasadzone w 1906 roku i ma obecnie wysokość ponad dwudziestu metrów.

Po wschodniej stronie pola turniejowego znajduje się Amfiteatr, który jest współczesną imitacją klasycznych teatrów greckich. Latem organizowane są tam koncerty i przedstawienia teatralne.

Przydatne informacje

Ogrody Zamkowe Arcen w roku bieżącym czynne są do 4 listopada codziennie, w godzinach od 10:00 do 18:00. W okresie od 12 do 20 października ogrody czynne są również w godzinach wieczornych, od 19:00 do 23:00.

Bilety wstępu wynoszą: 8 euro dla dzieci w wieku od 4 do 17 lat oraz 16 euro dla dorosłych. Dzieci do lat 3 wchodzą gratis. Możliwe są również bilety rodzinne oraz bilety grupowe, szczegółowe informacje znajdują się na stronie internetowej Ogrodów.

Obok zamku mieści się przestronny parking, za który opłata wynosi 5 euro.

Park jest w przeważającej większości dostępny dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich i rodziców z wózkami dla dzieci. W zamku znajduje się winda. Możliwa jest wcześniejsza, bezpłatna rezerwacja wózka inwalidzkiego, jednak ich ilość jest ograniczona (tel: 077-4736010 lub e-mail: info@kasteeltuinen.nl).

Na teren ogrodu można wejść z psem, pod warunkiem, że jest on prowadzony na smyczy i posłuszny. Właściciel musi posiadać torebki na odchody. Kierownictwo zastrzega sobie prawo odmowy wpuszczenia psa.

Ogrody Zamkowe mieszczą się w miejscowości Arcen przy Lingsforterweg 26.

Źródło: Kasteeltuinen Arcen

Artykuł Arcen: bajkowe ogrody zamkowe pochodzi z serwisu Moja Limburgia.

Światowe Ogrody Mondo Verde są w skali Europy unikalne. W ciągu jednego dnia odwiedzisz tu najpiękniejsze miejsca na ziemi. A po drodze zachwycisz się cudownymi kwiatami i niezwykłymi roślinami. Połącz wizytę ze zwiedzaniem ogrodu zoologicznego i parkiem rozrywki dla dzieci.

Kto odwiedzi Mondo Verde, wyruszy w rejs wzdłuż ogrodów i budynków z całego świata. Ich znakomitą część stanowią skopiowane w rzeczywistym rozmiarze światowej sławy posągi, kolumny i fontanny. Czy to Japonia, Chiny, Maroko, Europa lub tropiki: wszędzie znajdziesz typowe przedmioty i architekturę, często z otoczką prezentowanych na żywo aktów muzycznych i tanecznych. W starej limburskiej zagrodzie znajdziesz ręcznie wykonane upominki z wielu krajów. Zamek Strijthagen (1674), miejsce narodzin założyciela Mondo Verde, został całkowicie odrestaurowany. Ciekawostką jest, że patronem muzycznym parku Mondo Verde jest słynny skrzypek i dyrygent André Rieu.

Historia

Park Mondo Verde otwarty został w marcu 2002 roku, na miejscu starej hałdy górniczej. Utworzenie parku zawdzięczamy ówczesnemu właścicielowi Ogrodów Zamkowych w Arcen, Gerowi van Ingenowi. Realizacją projektu zajął się natomiast Belg, Jan Nonneman.

Pierwotnie hałda mierzyła 70. metrów wysokości, ale została spłaszczona do 40. metrów i wybudowano na niej tarasy. Ponieważ w pierwszych latach działalności liczby odwiedzających rozczarowywały, pod koniec 2006 roku firma ogłosiła upadłość. W roku 2007 została przejęta przez Klaasa i Berta van der Honingów, będących także właścicielami Kinderstad Heerlen. Ogrody Mondo Verde zostały ponownie otwarte dla publiczności 1 kwietnia 2008 roku. Nowi właściciele poszerzyli ofertę parku o nowe atrakcje: ogród zoologiczny i park rozrywki dla dzieci.

Ogrody

Podróż rozpoczniesz w brazylijskich tropikach, umieszczonych w hali o wielkości 4.000 m², ze stałą temperaturą 20 stopni Celsjusza. Znajdziesz tu bogatą w kolory dżunglę, wodospady i strumyki. Spotkasz ponad 100 ptaków i staniesz oko w oko z gadami.

Następnie wyruszysz w podróż po Europie. W ogrodach włoskich możesz podziwiać wspaniałe widoki z tarasu znajdującej się na wzniesieniu toskańskiej willi i oglądać postacie z fontanny di Trevi. Kierując się w stronę ogrodów angielskich, w których umieszczono m.in. repliki najbardziej znanych ogrodów zamkowych z Gloucestershire i Kent, obejrzysz fontannę Trytona ze schodami wodnymi i posągi Piety, czy Czterech Aniołów.

Godne polecenia są ogrody azjatyckie: japoński z ogrodami skalnymi, herbaciarnią i Tobi-ishi, czy chiński z Pagodą. Warto też odwiedzić ogród marokański, który mieni się różnymi odcieniami błękitu i fioletu.

Z kolei w ogrodach Austrii odpoczniesz w chatce na prawdziwej alpejskiej łące. Mondo Verde oferuje również ogród mauretański, z zadaszonym zespołem pałacowym Alhambra i umieszczonym centralnie słynnym Lwim Patio, drzewami cytrusowymi oraz fantazyjnie przyciętymi iglastymi żywopłotami.

Ogrody Mondo Verde zachęcają do przechadzki po obszarach pustynnych Afryki Północnej, na których znajdziesz prawdziwą oazę i domy berberyjskie. Mieszkają tu także alpaki i wielbłądy. Ogrody to także prawdziwy raj dla miłośników ptaków. Znajduje się tu największa w Europie (6.000 m²) woliera.

Ciekawostką jest także Foliesbos – las, w którym znajdują się repliki posągów i rzeźb z włoskich, francuskich i niemieckich ogrodów pałacowych z XVI wieku. A wśród nich imponujących rozmiarów, czternastometrowa replika Olbrzyma z Apeninów.

Rozrywka

Oprócz ogrodów, w Mondo Verde mieści się również ogród zoologiczny, park dinozaurów i park rozrywki dla dzieci. W zoo zobaczymy m.in. białe lwy i tygrysy, małpy, wielbłądy, alpaki i wiele rzadkich gatunków ptaków, także drapieżnych.

Park rozrywki oferuje możliwość przejazdu kolejką górską i piracką łodzią kontiki. Ale też wspinaczkę po wulkanie, przejażdżkę kolejką linową sky dive, czy wodny prysznic z nautic jet.

Ale to nie wszystko! Miłośników kręgowców sprzed setek milionów lat, na pewno zainteresuje powrót do przeszłości i spotkanie z dinozaurami w Dinofaunie.

Przydatne informacje

Mieszczące się w miejscowości Landgraaf ogrody Mondo Verde, to park dla każdego. Miły dzień spędzą tu zarówno rodziny z dziećmi, jak i seniorzy, grupy dorosłych, czy młodzież. Park jest przyjazny inwalidom, niestety zabroniony jest wstęp z psami.

Ceny biletów wynoszą: dzieci od lat 3 do 12 – 15 euro, dorośli – 20 euro. Parking – 4 euro.

Artykuł Światowe ogrody Mondo Verde pochodzi z serwisu Moja Limburgia.

Pośród gałęzi rosnących między ruinami zamku drzew, co jakiś czas pojawia się sylwetka małpy. Nieco dalej możesz popatrzeć na krzątającego się jeżozwierza. Chwilę później stajesz twarzą w twarz z rysiem. Miejsce, które niegdyś było zamkiem, pełni obecnie rolę ogrodu zoologicznego, pełnego ciekawych zwierząt i kuszącego spokojnym spacerem w bajkowym otoczeniu.

Historia zamku

Park zbudowano wokół ruin zamku Born, który w 1930 roku został zniszczony przez pożar. W latach świetności zamku znajdowały się tu również ogród warzywny, ozdobny ogród parkowy oraz łąki. Ale po kolei.

Pierwsze wzmianki o zamku w Born datowane są na rok 1150. Na miejscu obecnych ruin, znajdować się miał średniowieczny zamek, należący do Gosewijna I z Born, najstarszego znanego władcy Born i pana lennego księstwa biskupiego Liège.

W 1154 roku sprzedał on zamek Hendrikowi II z Leyen, księciu biskupowi Liège, który był synem Hendrika I, hrabiego Limburgii i Arlon. Następnie zamek znajdował się w posiadaniu rodów Van Valkenburg i Van Salm.

Podczas Krucjaty Ormiańskiej w 1309 roku na zamku w Born miał miejsce pogrom: tłum dokonał tam masakry 110, pochodzących z Sittard i Susteren Żydów, którzy schronili się w zamku za pozwoleniem Jana z Valkenburga. W czasie rozruchów podpalono także zamek.

W roku 1320 domniemana wnuczka Gosewijna III Margaretha z Born i jej mąż Arnold van Stein przekazali zamek Walramowi z Valkenburga.

W roku 1400 Jan van Salm sprzedał zamek księciu Willemowi III z Gulik. W roku 1538 zamek warowny Born został częściowo zburzony. Przez krótki okres mieszkała w nim rodzina Drimborn, ale szybko powrócił on w ręce rodu Van Gulik. W 1647 roku Wolfgang Willem z Palts, hrabia Gulik, sprzedał zamek rodowi Jana Arnolda Leerodta, hrabiego z niemieckiego miasta Heinsberg. Na początku XVII wieku zamek zaczął podupadać. Dlatego w 1662 roku rodzina Leerodt rozpoczęła budowę nowego zamku, który ukończono cztery lata później.

W 1813 baron Maximilian De Leerodt sprzedał cały kompleks kupcowi z Maastricht, Louisowi Mathieu de Gilissenowi.

Ostatnimi mieszkańcami zamku przed fatalnym pożarem w 1930 roku była rodzina Brabou z Roosteren.

Współczesne losy zamku i jego wygląd

Jak wspomniano wyżej, część zamku, która była otoczona fosą, została strawiona przez pożar w 1930 roku. W roku 1956 cały kompleks, włącznie z przylegającym gospodarstwem i domem zarządcy kupiła gmina Born. Trzynaście lat później, w 1969 roku, rodzina Munsters założyła w tym miejscu ogród zoologiczny, pozostawiając otoczenie w możliwie nienaruszonej, średniowiecznej formie. W roku 1985 eksploatację przejęło Stowarzyszenie Kasteelpark Born. Należące do zamku gospodarstwo przeszło renowację i w 1990 roku zostało przekazane do użytku, jako ratusz. W 1997 odnowiony został dom zarządcy (pierwotnie dom ogrodnika).

Obecny zamek składa się z ruin klasycystycznego, prostokątnego domu staroszlacheckiego, z czterema narożnymi wieżami i oddzielnie położonym zamkiem oraz dawnego gospodarstwa zamkowego. Pierwotnie zamek frontowy składał się z trzech przylegających do siebie skrzydeł formujących dziedziniec. W skrzydle północnym mieściły się dom zarządcy i stajnia, skrzydło środkowe zawierało stajnie i stodoły, a skrzydło południowe wozownię, szopę do składowania dziesięciny oraz stajnię konną.

W roku 1989, na miejscu skrzydła północnego, które rozebrano w XVIII wieku, stanął nowy budynek.

Zamek zbudowano w renesansowym stylu mozejskim, z obramowaniami okien wykonanymi z piaskowca błękitno-szarego oraz marglowymi pasami, zdobiącymi krawędzie prostokątnych wież i stanowiącymi wytyczenie poszczególnych pięter.

Dla tych, których ciekawi jak wyglądał niegdyś zamek i jego wnętrza, na miejscu przygotowano tzw. okno czasowe. Mieści się ono przy moście prowadzącym do zamkowego gospodarstwa. Jest to komputer z ekranem dotykowym, na którym można obejrzeć historię zamku i jego mieszkańców.

Ogród zoologiczny

Po przekroczeniu wiszącego mostu odwiedzający zostaje powitany przez pływające w kanale gęsi, kaczki i łabędzie trąbiące. Te ostatnie łatwo jest odróżnić od łabędzi niemych – mają pomarańczowy dziób i inną, zakrzywioną przy samym tułowiu, szyję.

Spacerując po parku zobaczysz także ostronosy, alpaki, skunksy, nandu szare i dziesiątki innych zwierząt. Ciesz się przyrodą i udaj się na spacer wzdłuż wielbłądów, sów i rysi. A jeśli będziesz miał szczęście, będziesz mógł zaobserwować jak zachowują się zwierzęta w porze karmienia.

Na terenie parku znajduje się także woliera dla ptaków. Wejdź do niej i spaceruj wśród papug w tysiącach kolorów. Dla odważnych przygotowano natomiast tzw. kriebielhuis, w którym o gęsią skórkę przyprawiają pająki ptaszniki, owłosione tarantule, a także wielkie legwany i salamandry.

Ptaki w wolierze, Fot. Moja Limburgia

Raj dla dzieci i odpoczynek dla dorosłych

Kiedy nacieszycie się już historią i zwierzętami, dzieci mogą pobawić się na odnowionym placu zabaw, a dorośli obserwować swoje pociechy z tarasu znajdującej się obok parku restauracji. Poza kawą, herbatą i napojami, serwuje ona przekąski, frytki, tosty, lody i gwóźdź programu – ciepłą czekoladę z bitą śmietaną i piankami marshmallow!

Pośrodku parku znajduje się duży plac zabaw z trampoliną. Umieszczono tam także ramę wspinaczkową i zjeżdżalnię, a dla najmłodszych – piaskownicę. Można także wejść na wieżę, z której widać, jak duży jest park.

Park przyjazny jest dla rodziców z maluchami w wózkach i osób niepełnosprawnych. Możesz nawet zabrać do niego swojego psa!

Przydatne informacje

Park Zamkowy Born znajduje się w miejscowości Born, położonej pomiędzy Limburgią Środkową, a Limburgią Południową i należącej do gminy Sittard-Geleen.

W okresie do 28 lutego br. Park Zamkowy Born otwarty jest w środy, soboty i niedziele, w godzinach od 10:00 do 17:00.

W okresie letnim (od 1 marca do 28 października) park czynny jest codziennie, w godzinach od 10:do 18:00.

Cena wstępu dla osób dorosłych wynosi 7,50 euro, dla dzieci od 2 do 12 lat – 6 euro. Dzieci do lat 2 wchodzą gratis. Osoby niepełnosprawne i ich opiekunowie zapłacą natomiast za wstęp 6 euro.

Psy wchodzą gratis, muszą jednak być prowadzone na smyczy, trzeba też pobrać w kasie torebki na odchody. Nic nie zapłacimy także za miejsce na znajdującym się przy parku parkingu.

Strona internetowa: https://kasteelparkborn.nl/dierenpark/

Artykuł Kasteelpark Born: zoo w ruinach zamku pochodzi z serwisu Moja Limburgia.