Kiedy myślimy o polskich tradycjach i zwyczajach świątecznych, sprawa wydaje się prosta: pasterka, szopka, choinka, barszcz, śledzie i pierogi. Problem zaczyna się, kiedy chcemy wymienić tradycje regionalne, bo współcześnie trudno odróżnić to, co lokalne, od tego, co przyjęło się w całej Polsce. Okazuje się, że podobny problem mają Holendrzy. Na potrzeby artykułu przepytaliśmy wielu mieszkańców Limburgii, a nawet mieszczące się w Venlo Limburgs Muzeum. I w zasadzie nikt nie udzielił informacji, która byłaby bardziej konkretna niż to, co znaleźliśmy już sami: tradycyjne święta w Limburgii to królik i pasterka. Ale po kolei.

Czy w Limburgii wiedzą jeszcze, co świętujemy?

Odpowiedź brzmi: tak, choć podobnie jak w całej Holandii, święta Bożego Narodzenia mają coraz mniej wspólnego z religią, a tradycje pomału zacierają się. Przeciętny Holender odpowiedziałby na to pytanie zapewne coś w stylu, że święta to coś związanego z narodzinami dzieciątka Jezus.

Święta Bożego Narodzenia Holendrzy obchodzą też krócej, niż Polacy, bo tylko dwa dni. Próżno szukać zwyczaju obchodzenia Wigilii, która w Polsce traktowana jest przecież, jako najważniejsza. Niektóre źródła podają jednak, że 24 grudnia Holendrzy wrzucają tradycyjnie do ognia gruby pniak, który ma się tlić do święta Trzech Króli. Rolnicy mieli także w zwyczaju kłaść na podwórzu bele siana, by Dzieciątko mogło je pobłogosławić. Następnego dnia karmiono tym sianem zwierzęta w stajni. Nie jest jednak jasne, czy zwyczaj ten pochodzi rzeczywiście z Limburgii, czy z innych części kraju.

Również 26 grudnia nie zawsze obchodzono w Limburgii, jako dzień świąteczny. Na stronie Wikiwand czytamy, że (…) w holenderskiej Limburgii w przeszłości nie obchodzono drugiego dnia świąt Bożego Narodzenia. Podobnie zresztą, jak w belgijskiej części tej prowincji. Jednak kultura holenderska miała na lokalną kulturę Limburgii tak duży wpływ, że uległo to zmianie i dziś świętuje się ten dzień podobnie, jak w pozostałej części Holandii.

Tradycje świąteczne w Limburgii

O świąteczne tradycje i zwyczaje w Limburgii, zapytaliśmy również przedstawiciela Limburgs Museum w Venlo. Jego wypowiedź, potwierdziła w zasadzie nasze przypuszczenia. – O ile nam wiadomo, obecnie nie istnieją szczególne limburskie tradycje świąteczne. Limburgijczycy uczestniczą w ogólnie przyjętych w Holandii tradycjach. A tu zauważalny jest coraz większy wpływ zwyczajów amerykańskich. Na przykład coraz więcej Holendrów obdarowuje się prezentami w czasie świąt Bożego Narodzenia, a nie tylko podczas Sinterklaas. Pewne zwyczaje są jednak kultywowane i, jak udało nam się ustalić, podejście mieszkańców Limburgii nieco się różni od tego, jak zachowują się mieszkańcy innych holenderskich prowincji.

Ciekawą analizę przeprowadziła strona MM!, prowadzona przez Marcela Maassena, pisarza i zamiłowanego kucharza. W artykule pt. Kerstmis op z’n Limburgs (Święta po limbursku) opisał on preferencje mieszkańców prowincji, pod kątem tego, czego szukali oni w… wyszukiwarce Google! Okazuje się, że tematy różniły się od tego, czego szukali mieszkańcy reszty kraju.

Chociaż Holendrzy masowo odchodzą od wiary katolickiej, to obchodzeniu świąt poświęcają wciąż całe serce i duszę. Nigdzie indziej Holendrzy nie czynią tak intensywnych przygotowań do świąt, jak w Limburgii. Na stole lądują obrusy z adamaszku i specjalna, świąteczna zastawa. I, co ciekawe, wciąż popularna jest tu pasterka. Mieszkańcy Limburgii udają się na nią często całymi rodzinami, nawet jeśli na co dzień nie są zbyt religijni. Dlatego tutejsze kościoły naprawdę się wtedy zapełniają. Albo wyruszają wcześniej na gezinsmis, czyli specjalną mszę rodzinną z myślą o tych, dla których pasterka jest zbyt późno. Często towarzyszy jej chór dziecięcy.

Po pasterce udają się do domów na wspólny posiłek. W Limburgii (i wielu częściach Brabancji) są to najczęściej własnoręcznie przyrządzane woorstenbroodjes (rodzaj pieczonej bułki w kształcie hot-doga z kiełbaską z mięsa mielonego) lub kerstbrood (bożonarodzeniowa babka drożdżowa z bakaliami).

Tradycje kulinarne to zresztą kolejne z najchętniej wyszukiwanych przez mieszkańców Limburgii pozycji. Niekwestionowanym zwycięzcą jest tu ‘knien in ‘t zoer, czyli marynowane w occie udźce z królika. Typowo limburska potrawa, która gości na wielu świątecznych stołach w tej prowincji (dla zainteresowanych przepis tutaj). Zaraz po króliku częstym gościem na limburskich stołach są wafels, czyli własnoręcznie wypiekane gofry. Tylko w Limburgii zjada się je na świąteczne śniadanie i lunch.

Tradycje, a czas wolny

Kiedy mieszkańcy Limburgii najedzą się do syta (pamiętajmy o celebrowaniu w tej prowincji tzw. bourgondisch leven), czas na relaks. Limburgijczycy chętnie spędzają czas wolny wspólnie. Najczęściej wyłączając telewizor i… grając w gry. Albo całując się pod jemiołą (maretak), której zawieszenie jest w Limburgii całkiem popularne.

Wszystko to okraszone jest świąteczną muzyką. Naturalnie coraz częściej są to popularne, radiowe przeboje. Jednak Limburgijczycy nie zapominają o nieco bardziej tradycyjnych świątecznych rytmach. Świadczy o tym choćby popularność głosowania w programie L1, którego twórcy poszukują limburskich pieśni świątecznych o ponadczasowej wartości.

Limburgijczycy masowo wybierają się też na świąteczne kiermasze, kupują i ozdabiają choinki, czy – jak wspomniano wcześniej – obdarowują się prezentami.

Do okołoświątecznych tradycji należy również wysyłanie sobie świąteczno-noworocznych kartek okolicznościowych, na których – oczywiście – widnieją życzenia w limburskim dialekcie. Według strony Tallsay.com, do najpopularniejszych należą: Zalige Keasjmes en gelökkig Nuutjaor, Zalige Keasj en ‘n good Oeteinje, Zoalige Keersmes en a zoalig Nuijjoar!, czy Une jhele feine kersmes en un goud nuut joar.

Wesołych świąt!

Źródło: Limburgs Museum, MM!, L1, Wikiwand, Christmaholic, Tallsay

Foto: Pixabay

Artykuł Świąteczne tradycje w Limburgii pochodzi z serwisu Moja Limburgia.

Uroczyste powitanie świętego Mikołaja

Święty Mikołaj (Sinterklaas) i jego pomocne Czarne Piotrusie (Zwarte Pieten) po raz kolejny przybywają do Holandii. Oficjalne powitanie odbędzie się w tym roku w Zaandam, w sobotę 17 listopada, około południa. Dobra wiadomość dla tych, którzy nie mogą uczestniczyć w powitaniu: całość będzie transmitowana na żywo w telewizji NPO3, w godzinach od 12:00 do 13:00.

Oczywiście święty Mikołaj nie poprzestanie na Zaandam. Już w niedzielę 18 listopada pojawi się w ponad tysiącu innych miejsc. W każdym z nich odbędzie się oczywiście uroczysty wjazd świętego do miasta. Czy to w ogóle jest wykonalne? Oczywiście, w końcu mowa tu o świętym Mikołaju! J

Jeśli chcesz wiedzieć, kiedy i gdzie odbędzie się uroczyste przywitanie świętego Mikołaja w twojej miejscowości, wejdź na stronę Sinerklaasintocht i wpisz w wyszukiwarkę nazwę jej nazwę. Następnie kliknij w kolorową mitrę Mikołaja. Spowoduje to otwarcie podstrony, z dokładnymi informacjami co do czasu i miejsca uroczystego powitania świętego w twojej miejscowości.

Świąteczny kiermasz w Fluweelengroot

Aksamitna Jaskinia (Fluweelengrot), znajdująca się przy ulicy Daalhermerweg 27 w miejscowości Valkenburg aan de Geul, już po raz 21 zaprasza na swój doroczny, świąteczny kiermasz. Na potrzeby wydarzenia zostanie przekształcona w wyjątkowy, klimatyczny i znany na całym świecie jarmark.

W wiekowym, bajkowym otoczeniu, znajdziesz wiele stoisk ozdobionych w bożonarodzeniowym stylu, ze świątecznymi przedmiotami i upominkami dla osób w każdym wieku.

Świąteczna wycieczka nie byłby kompletna bez delektowania się przekąskami i napojami. W jaskini znalazło się więc miejsce dla części gastronomicznej, na pięknie udekorowanym placu.

Aby nieco przybliżyć ci atmosferę świątecznego kiermaszu pod ziemią, zachęcamy do przeczytania artykułu o podobnym valkenburskim kiermaszu, organizowanym w Gemeentegrot, o którym pisaliśmy tutaj. Natomiast więcej informacji na temat kiermaszu w Fluweelengrot znajdziesz tutaj. Kiermasz rozpoczyna się w piątek 16 listopada i potrwa do niedzieli 30 grudnia br.

Świąteczne miniatury w MergelRijk

Pozostajemy w mieście Valkenburg, gdyż w tamtejszej grocie MergelRijk można podziwiać mnóstwo, wspaniale zaaranżowanych świątecznych figurek. Organizatorzy obiecują setki ośnieżonych domków, tysiące lalkowych statystów, choinek i kolorowych światełek.

Całości dopełni nastrojowo oświetlona jaskinia i przepiękne wykonane z marglu rzeźby, które opowiedzą wiele ciekawych historii.

W znajdującym się w jaskini warsztacie, każdy odwiedzający będzie miał szansę zrobienia własnej marglowej figurki. Historię Bożego Narodzenia opowie natomiast znany z telewizji Piaskowy Czarodziej (zandtovenaar), którego obejrzymy tu na dużym ekranie. Dzieci będą również mogły wziąć udział w ekscytującej wyprawie. A po wszystkim, ugasić głód i pragnienie w miłej restauracyjce.

Miniatury można podziwiać od 16 listopada br. do 6 stycznia 2019 roku. Więcej informacji o kiermaszu i jaskini tutaj.

Christmas Fairytales Parade 2018

Parada Bożonarodzeniowych Baśni to niezapomniany korowód baśniowych platform i kolorowych grup tanecznych, wesoło przemierzających Valkenburg. A wszystko okraszone piękną, specjalnie na tę okazję skomponowaną, muzyką.

Odbywa się dwa razy w tygodniu. W środy 21 i 28 listopada oraz 12 i 19 grudnia o godzinie 19:00 oraz w soboty 17 i 24 listopada oraz 1, 8, 15, 22 i 29 grudnia o godzinie 19:30. Przejście parady zajmuje około 25 minut.

Więcej informacji tutaj.

Wielkie upamiętnienie zakończenia I wojny światowej

W listopadzie mija dokładnie 100 lat od zakończenia I wojny światowej. Z tej okazji miasto Maaseik, gmina Echt-Susteren i gmina Selfkant organizują w dniach 17 i 18 listopada wspólne obchody, upamiętniające zakończenie I wojny światowej. Uroczystości odbędą się w pobliżu Maaseik i Roosteren.

Chociaż Holandia pozostawała w trakcie I wojny światowej neutralna, niektóre gminy musiały sobie poradzić z jej faktycznymi konsekwencjami. Tak też było na terenie obecnej gminy Echt-Susteren. Po ogłoszeniu zawieszenia broni, część armii niemieckiej została zmuszona do wycofania się z Belgii przez most ponad Mozą w okolicach Roosteren. Nad brzegiem Mozy żołnierze zostali rozbrojeni i następnie wracali na terytorium Niemiec, przemierzając Roosteren, Dieteren i Susteren. Zaplanowane uroczystości upamiętniają właśnie ten odwrót i rozbrojenie niemieckich wojsk.

Na uroczystości składa się kompleksowy program. W sobotę 17 listopada odbędzie się duża rekonstrukcja, przedstawiająca pole bitwy i wycofujących się żołnierzy. Zobaczymy również imponujący pokaz kawalerii huzarów De Rode Huzaren. Wystąpią m.in. Natasha Harper i Lowland Memorial Pipes & Drums. W niedzielę 18 listopada odbędą się natomiast oficjalne uroczystości wraz koncertem orkiestr dętych i stowarzyszeń muzycznych ze wszystkich trzech gmin.

Więcej informacji tutaj.

Artykuł Weekend w Limburgii pochodzi z serwisu Moja Limburgia.