We wtorek 12 października br., Pierwsza Izba holenderskiego parlamentu zatwierdziła ustawę o płatnym urlopie rodzicielskim (ouderschapsverlof). Ustawa przewiduje, że rodzice będą mogli skorzystać z częściowo płatnego urlopu rodzicielskiego po urodzeniu się dziecka. Ustawa będzie obowiązywać od 2 sierpnia 2022 roku. Oznacza to, że od tego dnia pracodawcy będą mogli składać do UWV wnioski o świadczenia dla pracowników korzystających z takiego, częściowo płatnego urlopu rodzicielskiego. Wprowadzenie ustawy w życie to duże ułatwienie dla pracujących rodziców. Daje im więcej możliwości w kontekście podziału pracy i obowiązku opieki nad dzieckiem. To także ogromny krok w zrównaniu praw i równowagi pomiędzy kobietami i mężczyznami. O sprawie informowaliśmy już częściowo w kwietniu (tutaj). W artykule przeczytasz również informacje dotyczące innych urlopów, związanych z narodzinami dziecka).

9 tygodni płatnego urlopu rodzicielskiego w 1. roku życia dziecka

Po wejściu ustawy w życie, rodzice otrzymają w ramach urlopu rodzicielskiego, trwające 9 tygodni świadczenie UWV, w wysokości 50% ich dziennego wynagrodzenia (do 50% maksymalnego dziennego wynagrodzenia). Warunek: wspomniane 9 tygodni urlopu musi być podjęte w pierwszym roku życia dziecka.

Co ważne, wspomniane wyżej 9 tygodni płatnego urlopu rodzicielskiego stanowi dodatek do 16 tygodni urlopu macierzyńskiego (zwangerschaps-en bevallingsverlof) dla matki i 6 tygodni urlopu ojcowskiego (vaderschapsverlof).

To daje rodzicom więcej czasu na przyzwyczajenie się do nowej sytuacji rodzinnej. Ale też – dokonania wspólnych, świadomych wyborów dotyczących podziału pracy i obowiązku opieki nad dzieckiem.

Płatny urlop rodzicielski przy dzieciach urodzonych przed wprowadzeniem ustawy

Urlop rodzicielski dotyczy również niektórych rodziców, których dziecko urodzi(-ło) się zanim ustawa wejdzie w życie. Warunkiem jest, by w momencie wprowadzenia ustawy dziecko było w wieku poniżej 1 roku życia. Ale także, że rodzice w tym czasie pracują (są pracownikami). Kolejnym warunkiem jest, że rodzice tacy nie wykorzystali jeszcze w pełni prawa do urlopu rodzicielskiego (26-krotność godzin pracy w tygodniu).

Jak to wygląda w praktyce?

Załóżmy, że jesteś pracownikiem i rodzicem dziecka, które w momencie wejścia ustawy w życie ma 6 miesięcy. Ty lub drugi z rodziców, skorzystaliście już z 19 tygodni ustawowo bezpłatnego urlopu rodzicielskiego. W takim razie masz jeszcze prawo do wykorzystania 7 tygodni urlopu rodzicielskiego w ciągu 6 miesięcy. Wtedy twoje dziecko skończy 1 rok życia.

W ciągu 7 wspomnianych wyżej tygodni, masz prawo do płatnego świadczenia w ramach urlopu rodzicielskiego.

Płatny urlop rodzicielski w przypadku rodzicielstwa adopcyjnego lub zastępczego

W przypadku rodzicielstwa adopcyjnego (adoptieouderschap) lub zastępczego (pleegouderschap), płatny urlop rodzicielski możliwy jest również dla dzieci poniżej 8 roku życia. Dotyczy to jednak wyłącznie pierwszego roku od dnia faktycznej adopcji lub umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej.

Urlop rodzicielski obecnie

W tej chwili rodzice w Holandii mają prawo do bezpłatnego urlopu rodzicielskiego, który wynosi 26-krotność wysokości liczby godzin przepracowanych w tygodniu. Prawo pobrania tego urlopu przysługuje ci w pierwszych ośmiu latach życia dziecka.

Źródło: Rijksoverheid 

Artykuł Pierwsza Izba zatwierdziła ustawę o płatnym urlopie rodzicielskim pochodzi z serwisu Moja Limburgia.

Kiedy rodzi się dziecko, w twoim życiu wiele się zmienia. Rząd chce, aby świeżo upieczeni rodzice mieli większą swobodę wyboru w kontekście łączenia opieki nad dzieckiem z pracą. Dlatego urlop rodzicielski będzie częściowo płatny. Od sierpnia 2022 roku, dziewięć tygodni tego urlopu będzie opłacane przez holenderski rząd, poinformowała strona Rijksoverheid. W ten sposób rząd chce zachęcić rodziców do skorzystania z urlopu rodzicielskiego. Ustawę w tej sprawie zatwierdziła wczoraj Druga Izba holenderskiego parlamentu. Minister ds. społecznych i zatrudnienia, Wouter Koolmees: Narodziny dziecka to piękne i wyjątkowe wydarzenie, ale wiele się też zmienia. Razem z partnerem musisz szukać nowej równowagi pomiędzy pracą, a rodziną. Dzięki opłaceniu części urlopu rodzicielskiego łatwiejsze będzie zarówno zachowanie pracy, jak i spędzenie więcej czasu w domu. To ważne, bo podział pracy i opieki nad dzieckiem pary ustalają w pierwszym roku życia dziecka. Czyniąc urlop rodzicielski płatnym w pierwszym roku, zmniejszamy wielu rodzinom przeszkodę do skorzystania z tego urlopu.

Urlop rodzicielski 2020

O tym, co to jest urlop rodzicielski (inaczej: urlop wychowawczy, ouderschapsverlof), pisaliśmy tutaj. Z artykułu dowiesz się również kto ma do niego prawo, jak obliczyć długość urlopu rodzicielskiego i jak wystąpić o przyznanie go. Warto zaznaczyć, że obecnie rodzice mogą skorzystać z 26 tygodni urlopu rodzicielskiego w pierwszych ośmiu latach życia dziecka. Zasadniczo urlop ten jest bezpłatny, chyba, że zostało to ustalone inaczej w ramach zarządzeń obowiązujących w firmie lub układu zbiorowego pracy (CAO). Podsumowując, założenia urlopu rodzicielskiego wyglądają obecnie następująco:

• pracownicy zatrudnieni w Holandii, będący rodzicami lub opiekunami, mają prawo do 26 tygodni urlopu rodzicielskiego dla swoich dzieci do 8 roku życia,
• urlop rodzicielski jest nieodpłatny, chyba, że inaczej zapisano w układzie zbiorowym pracy lub firmowych warunkach zatrudnienia,
• pracownik sam decyduje o tym, w jaki sposób podzielić urlop rodzicielski i kiedy z niego skorzystać,
• godziny składające się na urlop rodzicielski rodzice lub opiekunowie mogą rozłożyć i zaplanować tak, by móc je wykorzystać aż do 8 urodzin dziecka.

Urlop rodzicielski od 2022 roku

Rząd stara się zachęcać rodziców do skorzystania z urlopu rodzicielskiego, na co przy jego bezpłatnej formule nie każdy mógł sobie pozwolić. Dlatego teraz postanowiono, że pierwsze 9 z 26 tygodni urlopu rodzicielskiego będzie płatne. Rodzice, którzy zdecydują się na urlop otrzymają od UWV zasiłek w wysokości do pięćdziesięciu procent ich maksymalnego dziennego wynagrodzenia. Ustawa zacznie obowiązywać 2 sierpnia 2022 roku, więc zarówno UWV, jak i firmy będą miały czas na przygotowanie się do nowej sytuacji.

Ważne: pierwsze 9 tygodni urlopu rodzicielskiego będzie płatne tylko wtedy, gdy zostaną wykorzystane w pierwszym roku życia dziecka. To da rodzinom więcej czasu na przyzwyczajenie się do nowej sytuacji i wspólne dokonywanie świadomych wyborów, dotyczących podziału opieki nad dzieckiem i pracy. Jeżeli nie wykorzystasz urlopu w pierwszym roku życia dziecka, możesz doliczyć go do pozostałych 17 tygodni bezpłatnego urlopu rodzicielskiego. Tę bezpłatną część urlopu możesz nadal wykorzystać aż do ósmych urodzin dziecka. Zarówno pracodawcy, jak i pracownicy mają prawo do zawierania dodatkowych umów w tej sprawie.

Inne urlopy związane z narodzinami dziecka

Wprowadzenie płatnego urlopu rodzicielskiego, jest kolejnym ułatwieniem dla rodziców i opiekunów. Wcześniej wprowadzono dodatkowy urlop z tytułu urodzenia się dziecka (geboorteverlof, vaderschapsverlof, partnerverlof). Od 1 stycznia 2019 roku partnerzy mają nie 2, a 5 dni roboczych urlopu bezpośrednio po narodzinach dziecka. A od 1 lipca 2020 roku otrzymują dodatkowo 5 tygodni płatnego urlopu w okresie pierwszego półrocza od momentu urodzenia się dziecka. Tym samym partnerzy matek otrzymują w pierwszym roku życia dziecka łącznie 15 tygodni płatnego urlopu. Matki mają natomiast również prawo do wspomnianych 9 tygodni płatnego urlopu rodzicielskiego, ponad istniejący urlop macierzyński z tytułu ciąży i porodu (zwangerschaps – en bevallingsverlof).

***

Decyzja rządu w sprawie częściowo płatnego urlopu rodzicielskiego jest wdrożeniem europejskiej dyrektywy w sprawie zachowania równowagi pomiędzy życiem prywatnym i zawodowym.

Źródło: Rijksoverheid 

Artykuł Urlop rodzicielski częściowo płatny od sierpnia 2022 roku pochodzi z serwisu Moja Limburgia.

W styczniu, jak każdego roku zmieniły się różne prawa, zasady i taryfy podatkowe. Dotyczą one m.in. różnych dodatków, w tym m.in. rodzinnych. Zwiększony zostanie kinderopvangtoeslag, czyli dodatek z tytułu kosztów instytucjonalnej opieki nad dziećmi. Ponadto prawo do zasiłku zyskają również rodzice, z których jedno ma tymczasowy zasiłek Wlz (z tytułu ustawy o opiece długoterminowej). W tym roku nastąpi też wydłużenie okresu bezrobocia dla kobiet w ciąży. Klarowniejsze będą też wymogi dot. wpisu do rejestru osób pracujących w opiece nad dziećmi. W roku 2021 wzrosną też kwoty alimentów. Znikną też reklamy podczas programów dla dzieci w telewizji publicznej. Zastanawiasz się, co jeszcze zmieni się dla rodzin w 2021 roku? I co oznacza to dla ciebie? Poniżej przedstawiamy krótkie podsumowanie.

Zwiększenie kinderopvangtoeslag

Dodatek z tytułu kosztów instytucjonalnej opieki nad dziećmi wzrósł w 2021 roku. To, ile go otrzymasz, zależy od wysokości twoich dochodów, liczby dzieci i rodzaju instytucji oferującej opiekę, do której uczęszcza twoje dziecko. Możesz otrzymać dodatek w wysokości maksymalnie 230 godzin miesięcznie na każde dziecko. Zależy to od liczby godzin przepracowanych przez rodzica, który pracuje najmniej. Liczy się również maksymalna stawka godzinowa.

To, jaką konkretnie kwotę dodatku otrzymasz, możesz obliczyć tutaj.

Prawo do zasiłku dla rodziców z Wlz

W nowym roku prawo do zasiłku zyskują również rodziny, w których jeden rodzic pracuje, a drugi ma tymczasowy zasiłek Wlz (z tytułu ustawy o opiece długoterminowej).

Ponieważ jednak w związku z tą zmianą Belastingdienst musi dokonać niezbędnych korekt, zmiana wejdzie w życie dopiero 1 stycznia 2023 roku. Do tego czasu rodziny mogą starać się o dofinansowanie do opieki nad dziećmi z gminy, na podstawie wskazania SMI (sociale medical indication).

Wydłużenie bezrobocia dla ciężarnych.

Początek roku zaowocował również wydłużeniem okresu bezrobocia przy dodatku z tytułu kosztów instytucjonalnej opieki nad dziećmi dla ciężarnych, przebywających na urlopie macierzyńskim.

Obecnie wszyscy rodzice, jeśli stracą pracę, nadal mają prawo do dodatku z tytułu kosztów instytucjonalnej opieki nad dziećmi. Czas ten mogą wykorzystać na znalezienie nowej pracy bez utraty prawa do tego dodatku. Ale tylko przez okres 3 miesięcy. Ponieważ jednak ciężarne mają prawo do zawieszenia czynności związanych z wykonywaniem pracy w okresie okołoporodowym, nie mogą w pełni wykorzystać wspomnianego okresu 3 miesięcy. Dlatego okres bezrobocia przy dodatku z tytułu kosztów instytucjonalnej opieki nad dziećmi, zostanie dla tych kobiet przedłużony o czas, w którym nie mogły one pracować.

Klarowniejsze wymogi dot. wpisu do rejestru osób pracujących w opiece nad dziećmi.

Od 1 stycznia br. osoby, które są obecne w placówce opieki nad dziećmi lub w innym miejscu, w którym odbywają się zajęcia dla dzieci, muszą ubiegać się o VOG (oświadczenie o niekaralności). Dotyczy to również trenerów sportowych, instruktorów pływania i nauczycieli z okolicznych szkół. Instytucją odpowiedzialną za sprawdzenie ważności oświadczeń VOG jest placówka, w której przebywają dzieci.

Wzrosną kwoty alimentów

Każdego roku zmieniają się płace, dlatego zmienia się także procentowa wysokość alimentów na dziecko i partnera. Określa się to mianem indeksacji alimentów. W roku 2021 wszystkie świadczenia alimentacyjne wzrosną o 3%.

Kwotę alimentów po indeksacji możesz obliczyć samodzielnie na stronie Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen.

Programy dla dzieci bez reklam

Dzieci oglądające programy przeznaczone dla ich kategorii wiekowej, nie zobaczą już reklam. A w każdym razie, jeśli będą je oglądać w telewizji publicznej. Nadawca publiczny nie może również wyświetlać reklam na wszystkich swoich platformach internetowych.

Źródło: Rijksoverheid

Artykuł Co zmieni się dla rodzin w 2021 roku? pochodzi z serwisu Moja Limburgia.

Mało jest osób (o ile w ogóle się znajdą), które nie mają dosyć lockdownu. I które nie marzą o powrocie do tego, co za normalne uważało się przed wybuchem pandemii. Zanim to jednak nastąpi, wszyscy chcemy chronić osoby szczególnie narażone na zachorowanie. I nie zwiększać presji na opiekę zdrowotną. Proponowane przez holenderski rząd rozwiązania problemu, to częste wykonywanie testów i szczepienia na koronawirusa. Te ostatnie trwają w Holandii od 6 stycznia br. Czy każdy może poddać się szczepieniu? Jak wygląda holenderska strategia dotycząca harmonogramu szczepień? Musisz poddać się szczepieniu? Czy poddając się szczepieniu wciąż możesz zachorować? Czy możesz się szczepić, jeśli jesteś chory lub przyjmujesz leki? I co musisz wiedzieć o szczepionce?

Co musisz wiedzieć o szczepionce?

W chwili powstawania tego artykułu w Holandii dostępne są dwie szczepionki: Comirnaty firmy BioNTech/Pfizer oraz firmy Moderna.

Szczepionka Comirnaty BioNTech/Pfizer została zatwierdzona 21 grudnia ur. przez Europejską Agencję Leków (EMA). To właśnie tą szczepionką szczepieni są pierwsi Holendrzy. Szczepionka powinna być przechowywana w temperaturze -75°C. Dlatego w pierwszej fazie podawana będzie przede wszystkim w punktach szczepień GGD. W Limburgii znajdują się one w Blerick i w Maastricht, o czym pisaliśmy tutaj.

Szczepionka oferowana przez BioNTech/Pfizer podawana jest w dwóch dawkach. Pomiędzy oboma szczepieniami powinna być przerwa w wymiarze co najmniej 3 tygodni. Szczepionkę wstrzykuje się w ramię. Po przyjęciu szczepionki możesz prowadzić samochód. RIVM nie zaleca przyjmowania szczepionki przez kobiety w ciąży. Tak, jak w przypadku innych szczepionek, szczepienie na koronawirusa może wywołać u ciebie skutki uboczne. Z przeprowadzonych dotychczas badań wynika, że najczęściej występującymi skutkami ubocznymi w przypadku szczepionki Comirnaty były:

• ból w miejscu szczepienia (75%)
• ból głowy (39%)
• zmęczenie (37%)
• ból mięśni (25%)
• gorączka (8%).

Oficjalną ulotkę szczepionki Comirnaty wyprodukowanej przez BioNTech/Pfizer znajdziesz na stronie holenderskiej komisji ds. oceny leków. Strona Rijksoverheid przedstawia natomiast skrócony arkusz informacyjny, dotyczący ulotki. Znajdziesz go tutaj.

Kolejną szczepionką, która ma chronić przed koronawirusem jest Moderna. Ta została dopuszczona do użytku przez EMA 6 stycznia br. W Holandii ma być dostępna dla mieszkańców domów opieki społecznej oraz osób z niepełnosprawnością intelektualną, znajdujących się w instytucjach. Holandia zamówiła jak dotąd 390.000 dawek tej szczepionki.

Moderna, podobnie jak w przypadku szczepionki Comirnaty, musi zostać podana w dwóch dawkach. Jednak w przypadku Moderny kolejna dawka szczepionki może być podana po 4 tygodniach od pierwszej dawki. Zasadniczą różnicą pomiędzy obiema szczepionkami jest to, że Moderna została dopuszczona do użytku od 18 roku życia, a Comirnaty – od 16 roku życia. Wynika to z wieku osób poddanych badaniom klinicznym. Moderna różni się też nieco składem (zawiera nieco więcej stabilizatorów). Dzięki temu można ją przechowywać w temperaturze od -25°C do – 15°C, a tym samym – jest łatwiejsza do rozprzestrzeniania.

Jeśli chodzi o skutki uboczne szczepionki Moderna, to najczęściej występowały:

• ból, zaczerwienienie i obrzęk w miejscu wstrzyknięcia (92%)
• zmęczenie (70%)
• ból głowy (65%)
• bóle mięśni (62%)
• bolesność stawów (46%)
• dreszcze (45%)

Więcej informacji na temat szczepionki znajdziesz tutaj.

Czy każdy może poddać się szczepieniu?

Przede wszystkim musisz zapamiętać, że w Holandii szczepienia są dobrowolne i nieobowiązkowe. To ty decydujesz o tym, czy chcesz się zaszczepić na koronawirusa. Zaszczepić się na koronawirusa w Holandii może więc każdy, kto wyraża taką wolę i spełnia opisane niżej warunki. A te wskazują oczywiście grupę, która szczepić się nie może lub powinna szczepienie skonsultować z lekarzem.

Dotychczas szczepieniami nie zostały objęte dzieci. A to dlatego, że nie wiadomo, jakie jest oddziaływanie szczepionki na tą grupę. Obecnie trwają dalsze badania, dotyczące zarówno skuteczności, jak i bezpieczeństwa szczepionki na koronawirusa dla dzieci.

Poza wymienionymi wyżej ograniczeniami wiekowymi (Comirnaty od 16 r.ż., Moderna od 18 r.ż.) występuje także szereg innych ograniczeń, co do możliwości podania szczepionek. Nie są one zalecane kobietom w ciąży. Badania nie wykazały jednak, by szczepienia na koronawirusa miały negatywny wpływ na ciążę. Zalecenie wstrzymania się od szczepień wynika z tego, że nie przeprowadzono wystarczającej ilości badań, by móc jednoznacznie stwierdzić, czy szczepionka jest bezpieczna dla płodu. RIVM zaleca więc wstrzymanie się z przyjęciem szczepienia do zakończenia okresu ciąży. Jeżeli masz problemy zdrowotne, przez które zwiększa się ryzyko poważnych konsekwencji zachorowania na koronawirusa, skonsultuj możliwość szczepienia się w ciąży ze swoim lekarzem.

Przed podjęciem decyzji o szczepieniu, konsultacje z lekarzem powinieneś także przeprowadzić, gdy:

• masz obniżoną odporność (np. przez chorobę lub stałe przyjmowanie leków)
• przyjmujesz leki rozrzedzające krew lub masz stwierdzoną chorobę, przez którą występuje u ciebie słabe krzepnięcie krwi
• wcześniej występowała u ciebie alergiczna reakcja na jeden ze składników szczepionki.

Strategia harmonogramu szczepień

Ostateczny harmonogram szczepień na koronawirusa jeszcze nie powstał. Dzieje się tak dlatego, iż rzeczywiste planowanie szczepień zależy m.in. od zatwierdzenia, działania, dostawy i dystrybucji szczepionek. Należy tu zaznaczyć, że w tej chwili obecne są dwie szczepionki – opisane wyżej Comirnaty i Moderna. Holenderski rząd złożył też zamówienia na niezatwierdzone jeszcze przez EMA szczepionki AstraZeneca, CureVac, Janssen i Sanofi. Decyzję, którą szczepionkę otrzymasz, rząd uzależnia od międzynarodowych zaleceń w sprawie przydatności szczepionek dla poszczególnych grup społecznych. Natomiast to kiedy i czy w ogóle znajdą się one na holenderskim rynku, zależy od wielu, również opisanych wyżej, czynników.

Nie znaczy to jednak, że Holandia nie ma żadnej strategii w kwestii opracowania harmonogramu szczepień. Jak wspomniano, szczepienia są przeprowadzane od 6 stycznia, a w pierwszej fazie zostali nimi objęci pracownicy służby zdrowia. Jak wygląda holenderska strategia dotycząca harmonogramu szczepień w kontekście pozostałych faz?

Wstępnie planuje się podział na następujące grupy:

Styczeń

• pracownicy służby zdrowia i domów opieki społecznej, opieki nad osobami niepełnosprawnymi, pielęgniarstwo dzielnicowe i wsparcie Wmo
• pracownicy służby szpitalnej (IC i kliniki, pracownicy karetek i oddziałów pogotowia ratunkowego)

Styczeń/Luty

• mieszkańcy domów opieki i osoby z niepełnosprawnością intelektualną, mieszkający w instytucjach

Luty

• osoby w wieku 18 – 60 lat ze wskazaniem medycznym

Luty/Marzec

• wewnętrzni klienci GGZ i ich pracownicy służby zdrowia

Marzec

• osoby w wieku 60 – 75 lat, mieszkające w domu
• osoby w wieku powyżej 75 lat mieszkające w domu i mieszkające w domu osoby z ograniczoną sprawnością ruchową w wieku 60 – 75 lat

Kwiecień

• pozostali pracownicy opieki zdrowotnej

Kwiecień/Maj

• osoby w wieku od 18 do 60 lat (bez wskazań medycznych).

Musisz poddać się szczepieniu?

Nie. W Holandii szczepienia są dobrowolne i nieobowiązkowe. To ty decydujesz o tym, czy chcesz się zaszczepić na koronawirusa. Zadaniem szczepionki ma być chronienie ciebie, twojej rodziny, przyjaciół, współpracowników i te osoby z twojego otoczenia, które są szczególnie narażone na ryzyko zachorowania i ciężki przebieg choroby.

Czy poddając się szczepieniu wciąż możesz zachorować?

Tak, to możliwe. Siedem dni po drugim szczepieniu ponad 90% osób jest chronionych przed koronawirusem. Ponadto nie wiadomo jeszcze dokładnie, jak długo działa szczepionka. Dlatego również osoby, które zostały dwukrotnie zaszczepione, nadal mogą zachorować. Jednak ryzyko to jest bardzo małe, a przebieg choroby po zaszczepieniu się, jest zwykle mniej poważny. Dlatego w mocy pozostanie zalecenie, by przy objawach odpowiadających koronawirusowi, wykonać test PCR. I do czasu jego wyniku – pozostać w domu.

Czy ktoś, kto jest zaszczepiony, może nadal przyczyniać się do rozprzestrzeniania się koronawirusa? W chwili obecnej nie ma jeszcze odpowiedzi na to pytanie. Dlatego osoby zaszczepione podlegać będą tym samym zarządzeniom, co niezaszczepione.

Czy szczepionka nadal działa, jeśli pojawi się nowa mutacja wirusa? Odpowiedź brzmi: tak. Mutacje wirusa to normalne zjawisko. I nie oznacza ono, że szczepionka nie jest już skuteczna, ponieważ chodzi o niewielkie zmiany w wirusie. Na razie nie ma więc dowodów na to, że szczepionka nie chroni przed nowymi mutacjami koronawirusa, takimi, jak np. wariant brytyjski. Pamiętaj też, że na całym świecie kraje monitorują, czy szczepionka chroni przed nowymi mutacjami.

Czy możesz się szczepić, jeśli jesteś chory lub przyjmujesz leki?

Jeżeli masz gorączkę i/lub objawy grypy lub przeziębienia nie powinieneś się szczepić. Objawy te mogą wskazywać na obecność koronawirusa, a wtedy musisz poddać się testowi i pozostać w domu do czasu uzyskania (negatywnego) wyniku. Nie możesz więc przyjść do punktu szczepień. Najlepiej umów nową wizytę.

W przypadku innych chorób lub alergii zawsze najpierw skonsultuj się z lekarzem prowadzącym. Przekaż te informacje również lekarzowi obecnemu w punkcie szczepień.

***

Jeżeli masz jakieś pytania dotyczące szczepienia się na koronawirusa, daj nam znać (redakcja@mojalimburgia.nl).

Postaramy się je zebrać i odpowiedzieć na nie w kolejnym artykule.

Źródło: RIVM, Rijksoverheid, CBG-MEB

Artykuł Szczepienia na koronawirusa pochodzi z serwisu Moja Limburgia.

Od grudnia ur., wszystkie ciężarne w Holandii mogą otrzymać szczepienie przeciw krztuścowi (de kinkhoestvaccinatie). Ponieważ szczepienie proponowane jest od 22 tygodnia ciąży, często określane jest, jako szczepionka 22. tygodnia (22-weken prik). Krztusiec (kinkhoest) jest dla niemowląt chorobą szczególnie niebezpieczną. Aby ochronić siebie i dziecko, przyszła matka może podjąć decyzję o zaszczepieniu się jeszcze w trakcie ciąży. Szczepienie jest w Holandii częścią narodowego programu szczepień i dlatego oferowane jest bezpłatnie. Jak każde szczepienie, także i to rodzi wiele pytań. Czy i dlaczego warto się zaszczepić? Czy jest to bezpieczne? Przeciwko czemu dokładnie szczepimy? Co wiemy o szczepionce? Czy i w jaki sposób wpływa ona na późniejszy harmonogram szczepień dziecka? I wreszcie: gdzie można się zaszczepić? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz poniżej.

Czy warto się zaszczepić?

Pierwsze pytanie, które zadają sobie ciężarne w kontekście szczepienia się przeciw krztuścowi, to zapewne to, czy w ogóle warto się zaszczepić. Przecież szczepionkę przeciw tej chorobie, dzieci otrzymują niedługo po urodzeniu. Otóż niezupełnie. Zgodnie z holenderskim harmonogramem szczepień, szczepionkę DKTP, w której skład wchodzi szczepionka przeciw krztuścowi podaje się dopiero między 6 a 9 tygodniem życia. Czyli wtedy, kiedy układ odpornościowy dziecka jest już dobrze rozwinięty i szczepienia zapewniają najlepszą ochronę.

A to oznacza, że krótko po urodzeniu, dzieci nie są chronione przed krztuścem. Krztusiec, to choroba określana często mianem „studniowego kaszlu”. Wywoływany jest przez bakterię, która powoduje silne napady kaszlu. Te mogą utrzymywać się nawet do kilku miesięcy. Jeżeli więc niemowlęta zachorują we wspomnianym okresie, mogą odczuwać poważne duszności i cierpieć na bezdech. A to może prowadzić do zapalenia płuc, uszkodzenia mózgu, a nawet śmierci. Do holenderskich szpitali każdego roku trafia około 170 dzieci, które zachorowały na krztusiec.

Jeżeli matka, będąc w ciąży, zdecyduje się na przyjęcie szczepionki, wytworzone przez nią przeciwciała przedostaną się poprzez łożysko do dziecka. Dzięki temu będzie chronione w pierwszych miesiącach po urodzeniu, aż do momentu szczepienia.

Czy to jest bezpieczne?

Podobnie, jak w przypadku innych szczepionek, bezpieczeństwo szczepionki przeciw krztuścowi dla ciężarnych monitoruje centrum efektów ubocznych Bijwerkingencentrum Lareb. Czyni to m.in. poprzez okresową analizę zgłaszanych działań niepożądanych.

Przeprowadzono wiele badań, mających na celu sprawdzenie jej bezpieczeństwa podczas ciąży. W ich wyniku nie stwierdzono niekorzystnego wpływu szczepionki na ciążę, płód lub noworodka. U ciężarnych, które przyjęły szczepionkę, nie stwierdzono również działań niepożądanych innych, niż w przypadku kobiet niebędących w ciąży lub dzieci.

Najczęściej występującymi działaniami niepożądanymi były gorączka, senność, ból głowy oraz reakcje w miejscu wstrzyknięcia, takie jak zaczerwienienie, obrzęk i bolesność. Ostre reakcje alergiczne występują bardzo rzadko. Szczegółowy opis wszystkich możliwych działań niepożądanych przeczytasz w ulotce szczepionki.

Co wiemy o szczepionce?

Szczeienie, które otrzymasz w 22 tygodniu ciąży, określane jest jako szczepionka DKTP. Poza krztuścem, chroni ona przed dwiema innymi chorobami: tężcem i błonicą. Dlaczego? Ponieważ producenci nie produkują osobnej szczepionki przeciw krztuścowi. Zawsze jest ona szczepionką skojarzoną.

Szczepienie oferowane ciężarnym, to szczepienie przypominające. Większość osób dorosłych została już kiedyś zaszczepiona przeciw krztuścowi lub przeszła tą chorobę. Dlatego w trakcie ciąży wystarczające jest szczepienie przypominające (boostervaccinatie). Różnica polega na tym, że szczepionka przypominająca zawiera niższą dawkę substancji czynnych, w porównaniu ze szczepionką dla dzieci, które nie zostały jeszcze zaszczepione. Przyjęcie szczepionki przypominającej jest jednak zalecane w każdej nowej ciąży, (aby zapewnić dobrą ochronę każdego kolejnego dziecka).

Szczepionka, którą otrzymasz to Boostrix® produkowana przez GlaxoSmithKline B.V.

Zmiana harmonogramu szczepień dziecka

Jeżeli zdecydujesz się na przyjęcie szczepionki 22. tygodnia, spowoduje to zmianę harmonogramu szczepień twojego dziecka. Twoje dziecko otrzyma bowiem po narodzinach 4, a nie 5 szczepionek DKTP (ostatnie z nich dzieci otrzymują w 4 roku życia), a pierwsze szczepienie otrzyma nie w wieku 6 – 9 tygodni, a dopiero w wieku 3 miesięcy. Jednocześnie przesunie się termin szczepienia przeciw pneumokokom (na 3 i 5 miesiąc życia dziecka).

Gdzie się zaszczepić?

Informacje dotyczące szczepionki 22. tygodnia otrzymasz od osoby, która prowadzi twoją ciążę. Pomiędzy 14 a 22 tygodniem ciąży, przedstawi ci je więc położna, albo ginekolog. Oni skierują cię do biura konsultacyjnego (consultatiebureau), w którym otrzymasz szczepienie. Wizytę musisz umówić samodzielnie i możesz to zrobić online. Na wizytę musisz zabrać ważny dokument tożsamości. Podczas wizyty, lekarz lub pielęgniarka przeprowadzą z tobą wywiad i udzielą informacji na temat szczepienia. Otrzymasz także informacje, dotyczące harmonogramu szczepień dziecka, oferowanego w ramach narodowego programu szczepień. Szczepienie jest bezpłatne.

Źródło: RIVM, Lareb

Foto: Shutterstock by Elnur

Artykuł Szczepienie przeciw krztuścowi dla ciężarnych pochodzi z serwisu Moja Limburgia.

Przechodząc na urlop wychowawczy, postanawiasz pracować mniej, by móc zająć się swoim dzieckiem. Czy dokładnie jest urlop wychowawczy w Holandii? Kto ma do niego prawo? W jaki sposób obliczyć, ile czasu przysługuje pracownikowi na urlop wychowawczy? Jak (i do kogo) wystąpić o przyznanie urlopu wychowawczego? I, nie bez znaczenia – jak to wygląda od strony finansowej?

Co to jest ouderschapsverlof?

Ouderschapsverlof, czyli urlop wychowawczy lub rodzicielski, to forma bezpłatnego urlopu, podczas którego tymczasowo pracujesz mniej, by móc poświęcić więcej czasu na opiekę nad dzieckiem.

Twoja umowa o pracę nie zmienia się pod wpływem pobrania urlopu wychowawczego. Zwykle jednak nie otrzymujesz wynagrodzenia za nieprzepracowane z powodu urlopu godziny. Po zakończeniu urlopu wychowawczego powracasz do takiego wymiaru czasu pracy, jaki jest określony w twojej umowie o pracę. O ile oczywiście nie uzgodnisz z pracodawcą inaczej.

Kto ma do niego prawo?

Ważnym warunkiem istnienia prawa do urlopu wychowawczego jest to, czy jesteś rodzicem, czy opiekunem dziecka. Prawo do urlopu mają bowiem osoby będące rodzicami biologicznymi, rodzicami adopcyjnymi, rodzicami przybranymi lub rodzicami zastępczymi. Jeśli jesteś wyłącznie opiekunem, dziecko musi być zameldowane pod twoim adresem.

Kolejnym warunkiem jest fakt, że dziecko, na które chcesz pobrać urlop wychowawczy nie może mieć więcej, niż 8 lat. Rodzice mogą pobrać urlop wychowawczy na każde dziecko. I każde z rodziców ma prawo do pobrania takiego urlopu.

Urlop wychowawczy możesz pobrać jednocześnie dla większej ilości dzieci. Nie musisz więc wybierać urlopu najpierw na jedno, a następnie na kolejne dziecko. W przypadku bliźniąt, masz prawo do podwójnej ilości urlopu wychowawczego.

Jak obliczyć długość urlopu wychowawczego?

Twoje prawo do urlopu wychowawczego wynosi 26-krotność wysokości liczby godzin przepracowanych w tygodniu. Na przykład, jeśli pracujesz 32 godziny tygodniowo, masz prawo do iloczynu dwóch czynników: ustawowej wielokrotności liczby godzin (26) oraz liczby godzin tygodniowo (32). Oznacza to, że w sumie masz prawo do 832 godzin urlopu wychowawczego. Punktem wyjścia do obliczeń, jest oczywiście liczba godzin pracy w tygodniu, która została uzgodniona w twojej umowie o pracę.

Jeśli w trakcie urlopu postanowisz pracować mniej (lub więcej), musisz dokonać ponownego wyliczenia urlopu wychowawczego. Zakładając, że chcesz zmniejszyć liczbę godzin z 32 do 28, dzielisz pozostałą liczbę godzin urlopu przez pierwotną liczbę 32 godzin, zawartych w umowie. Na przykład: z należnych ci 832 godzin urlopu wykorzystałeś 512 godzin. Oznacza to, że zostało ci jeszcze 320 godzin urlopu. W takim razie przysługuje ci jeszcze 10 tygodni urlopu wychowawczego w wymiarze 28 godzin tygodniowo. (832 – 512 = 320 i 320 : 32 = 10).

Podobnie, jeśli chcesz pracować więcej i przejść z 24 godzin tygodniowo na 32. Przy 24 godzinach tygodniowo należą ci się 624 godziny urlopu wychowawczego (32 x 26). Wykorzystałeś z tego np. 512 godzin? Pozostało ci więc jeszcze 320 godzin urlopu wychowawczego. Te 320 godzin dzielisz przez liczbę godzin, które wcześniej pracowałeś. Zatem 320 podzielone przez 32, co daje nam 10. Oznacza to, że masz jeszcze prawo do 10 tygodni urlopu wychowawczego w wymiarze 28 godzin tygodniowo.

Może się zdarzyć, że pracujesz dla różnych pracodawców. Wtedy prawo do urlopu wychowawczego masz u każdego z nich. Co ciekawe, nie musisz pobierać tego urlopu u wszystkich pracodawców jednocześnie. Załóżmy, że u jednego z pracodawców pracujesz 5 godzin, a u innego – 20. W takim razie u pierwszego z nich będziesz obliczać prawo do urlopu wychowawczego mnożąc ustawowe 26 x 5 godzin, a u drugiego 26 x 20 godzin.

Jak (i do kogo) wystąpić o przyznanie urlopu wychowawczego?

O urlop wychowawczy występujesz pisemnie, do swojego pracodawcy. Musisz to uczynić co najmniej 2 miesiące przed datą rozpoczęcia tego urlopu. Jeżeli urlop wychowawczy uzależniony jest od daty porodu, powiadom o tym we wniosku. We wniosku musisz również podać, w jaki sposób chcesz pobrać urlop wychowawczy. To ty decydujesz o tym, kiedy i w jaki sposób chcesz go pobrać.

Pracodawca nie może nie wyrazić zgody na przyznanie ci urlopu wychowawczego. Może jednak nie zgodzić się na zaproponowany podział godzin pracy. Ale tylko wtedy, kiedy twój urlop wychowawczy spowoduje zagrożenie bytu firmy (lub inne dla niej istotne problemy). W takim wypadku pracodawca musi uzgodnić z tobą inny podział godzin urlopu wychowawczego. Jest to możliwe do 4 tygodni przed rozpoczęciem urlopu wychowawczego. Jeśli nie zgadzasz się z podziałem zaproponowanym przez pracodawcę i nie dojdzie do ugody, możesz skontaktować się z prawnikiem.

Urlop wychowawczy, a dochody

Rozpoczęcie urlopu wychowawczego ma oczywiście ogromny wpływ na twoje dochody. Dzieje się tak dlatego, że za godziny podczas których przebywasz na tym urlopie, nie otrzymujesz wynagrodzenia. Wprawdzie niektórzy pracodawcy wypłacają wtedy część wynagrodzenia, ale jest to uzależnione od zapisów zawartych w CAO lub w dodatkowych warunkach zatrudnienia.

Bezpłatny urlop będzie miał wpływ na twoje dochody, a to z kolei na ewentualnie pobierane przez ciebie zasiłki, dofinansowania, czy dni wakacji.

Istnieje możliwość, że przez zmniejszenie dochodu znajdziesz się poniżej granicy minimum socjalnego (około 75 euro brutto dziennie dla małżeństw). W takiej sytuacji możliwe jest ubieganie się o przyznanie dodatkowego zasiłku z gminy (tzw. aanvullende bijstand).

Mniejszy dochód ma również wpływ na zwiększenie wysokości dodatków z urzędu podatkowego, jak dodatek z tytułu kosztów instytucjonalnej opieki nad dziećmi (kinderopvangtoeslag), zasiłek zdrowotny, czy dodatek mieszkaniowy. Dlatego o wszelkich zmianach musisz poinformować Urząd Podatkowy.

Jeżeli w trakcie urlopu wychowawczego zachorujesz, pracodawca zapłaci ci wyłącznie za te godziny, które miałeś u niego przepracować. Urlop wychowawczy jest bowiem kontynuowany, nawet jeśli chorujesz z powodu ciąży lub porodu.

Z kolei liczba dni urlopu wypoczynkowego nie jest zależna od urlopu wychowawczego. Pamiętaj jednak, że przebywając na urlopie wychowawczym, nie tworzysz nowych dni urlopu wypoczynkowego, (bo nie pracujesz). Jeśli jednak kontynuujesz pracę w trakcie urlopu wychowawczego (np. pracując przez określoną ilość godzin), to w tym czasie będziesz również pracować na nowe dni urlopu wypoczynkowego.

Przerwanie lub zakończenie urlopu wychowawczego

Jeżeli w trakcie trwania urlopu wychowawczego chcesz przejść na urlop macierzyński, możesz pierwszy z urlopów przerwać lub zakończyć. Podobnie w przypadku wystąpienia nieprzewidzianych okoliczności, jak np. gwałtowne obniżenie rodzinnych dochodów. W szczególności dotyczy to następujących przypadków:

• rozpoczęcie urlopu ciążowego, macierzyńskiego, adopcyjnego lub dla rodziców zastępczych – w tym wypadku sama musisz wystąpić o przerwanie lub zakończenie urlopu wychowawczego, inaczej będzie on kontynuowany; pracodawca nie może odmówić ci wydania zgody co do tego urlopu,
• utrata pracy przez partnera powodująca znaczne obniżenie dochodów rodziny,
• uzyskanie miejsca w dziennym ośrodku opieki nad dziećmi,
• wystąpienie dodatkowych wydatków, np. związanych z przeprowadzką,
• wystąpienie długotrwałej choroby.

O przerwanie lub zakończenie urlopu wychowawczego musisz wystąpić pisemnie, do pracodawcy. Ten ostatni musi ci odpowiedzieć w ciągu 4 tygodni.

Źródło: Rijksoverheid

Foto: Pixabay

Artykuł Ouderschapsverlof, jak to działa? pochodzi z serwisu Moja Limburgia.

W roku 2019 czekają nas zmiany w przepisach i regulacjach. Najważniejsze z nich opiszemy w kolejnych artykułach. Dzisiaj o zmianach dotyczących rodziny.

Jak każdego roku, także i w 2019 czekają nas zmiany w przepisach i regulacjach, dotyczących rodziny. Zmieni się m.in. wysokość dodatku z tytułu kosztów instytucjonalnej opieki nad dziećmi (kinderopvangtoeslag) oraz wymagania jakościowe, związane z opieką nad dziećmi. Powody do zadowolenia mogą mieć świeżo upieczeni tatusiowie – będą mogli dłużej zostać w domu po narodzinach dziecka. Ale zmieniają się też zasady, co do odszkodowania dla rodzin ofiar przestępstwa. Jak łatwo się domyśleć, są to zmiany, które mogą odnosić się do sytuacji każdego z nas. Dlatego dzisiaj o zmianach dotyczących rodziny.

Wzrasta kinderopvangtoeslag

W roku 2019 zwiększy się wysokość dodatku z tytułu kosztów instytucjonalnej opieki nad dziećmi, czyli kinderopvangtoeslag. Więcej pieniędzy, niż w roku ubiegłym, otrzymają prawie wszyscy rodzice. Rząd przeznaczył na ten cel budżet w wysokości 248 milionów euro.

Rodzice posiadający jedno dziecko i łączny dochód w wysokości ok. 50.000 euro, mają otrzymać zwrot w wysokości ok. 80% maksymalnej stawki godzinowej (w ubiegłym roku było to 77%). Natomiast rodzice o łącznym dochodzie w wysokości ok. 20.000 euro otrzymają zwrot w wysokości 96% (było: 94%). Pamiętaj, że to, ile dodatku dostaniesz, zależy od wysokości twoich zarobków, ilości posiadanych dzieci oraz rodzaju ośrodka opieki, który wybierzesz. Na jedno dziecko można otrzymać dodatek na maksymalnie 230 godzin w miesiącu. Jest to uzależnione od ilości godzin przepracowanych przez rodzica, który pracuje najmniej. Na stronie urzędu podatkowego możesz dokonać wstępnego wyliczenia wysokości tego dodatku, adekwatnie do Twojej sytuacji.

W roku 2019 podniesiona zostanie również maksymalna stawka za opiekę dzienną. Pisaliśmy o tym tutaj.

Większe wymogi dot. opieki nad dziećmi

Rząd opracował także bardziej rygorystyczne wymogi jakościowe, dotyczące opieki nad dziećmi. One także weszły w życie z dniem 1 stycznia br. Zgodnie z nimi zmienia się m.in. maksymalna liczba dzieci, która przypada na jednego pracownika pedagogicznego (z czworga, na troje dzieci poniżej 1 roku życia). Grupy dzieci poniżej 1 roku życia muszą mieć także minimum dwoje stałych pracowników.

Ponadto, każde dziecko uczęszczające do instytucji opieki nad dziećmi (kinderopvang) będzie miało swojego mentora (wychowawcę). Jest to pracownik pedagogiczny z grupy dziecka, który odpowiada za stymulację rozwoju dziecka (np. ustalając cele). W razie zauważenia nieprawidłowości w rozwoju dziecka, to wychowawca kieruje rodziców do instytucji, które mogą udzielić pomocy.

Ojciec dłużej z dzieckiem

Rząd wydłużył urlop dla partnerów z tytułu narodzin dziecka (określany jako geboorteverlof, kraamverlof, vaderschapsverlof lub partnerverlof), którzy pracują na podstawie umowy o pracę, do liczby godzin pracy w tygodniu. Od roku 2020 zostanie jeszcze dodany dodatkowy urlop z tytułu narodzin dziecka.

Od 1 stycznia br. partnerzy z tytułu narodzin dziecka otrzymają jednorazowo urlop o długości liczby godzin pracy w tygodniu. Na przykład, jeżeli twój partner pracuje 5 dni w tygodniu po 6 godzin, otrzyma jednorazowo 30 godzin urlopu z tytułu narodzin dziecka (5 dni x 6 godzin pracy). Urlop ten jest płatny z ramienia pracodawcy. Pracownik może pobrać te dni wedle własnego uznania.

Tym samym traci ważność wcześniejsze prawo do 3 dni urlopu z tytułu narodzin dziecka, których pracodawca nie mógł odmówić.

Łączna liczba tygodni urlopu rodzicielskiego nie ulega zmianie. Pracodawca może jednak poprosić cię o inne rozplanowanie urlopu, jeśli twoja obecność w pracy ma duże znaczenie dla interesów firmy.

Jeżeli w firmie obowiązują wcześniej zawarte umowy zbiorowe, które weszły w życie przed 1 stycznia 2019 roku i które działają na niekorzyść pracownika w zakresie liczby dni wolnych z tytułu narodzin dziecka, to pierwszeństwo mają niestety te umowy. Będą one obowiązywały do końca wyznaczonego w nich okresu lub najpóźniej do 1 lipca 2019 roku. Po tym okresie każdy pracownik będzie miał prawo do pobrania jednorazowego urlopu z tytułu narodzin dziecka, o długości co najmniej liczby godzin pracy na tydzień, z pełną wypłatą wynagrodzenia.

Odszkodowanie dla rodzin ofiar

Z dniem 1 stycznia br. weszła w życie Ustawa o odszkodowaniu za odniesioną szkodę niemajątkową (Wet Vergoeding Affectieschade). Ustawa ta reguluje zasady przyznawania odszkodowania dla rodzin ofiar. Bliscy ofiar mogą otrzymać odszkodowanie, jeśli ofiara poniosła śmierć lub odniosła poważne, trwałe obrażenia, spowodowane przez osobę, która ponosi odpowiedzialność za te obrażenia lub śmierć.

Chodzi tu o sytuacje, w których np. dochodzi do wypadku samochodowego, potrącenia dziecka, w wyniku którego dziecko to doznaje niepełnosprawności na całe życie. Ale też o sytuacje, w których jeden z partnerów umiera w wyniku błędu medycznego lub brutalnego przestępstwa.

Uprawnieni do odszkodowania są przy tym jedynie partner ofiary, jego dzieci i rodzice. Wysokość odszkodowania za odniesioną szkodę niemajątkową wynosi od 12.500 do 20.000 euro. Odszkodowanie wypłaca osoba odpowiedzialna za śmierć lub uszkodzenie ciała, albo, w przypadku wszczęcia procedury karnej, państwo.

Źródło: Rijksoverheid

Foto: Pixabay

Artykuł Zmiany w przepisach 2019: rodzina pochodzi z serwisu Moja Limburgia.

Wszyscy, spodziewający się dziecka rodzice, zadają sobie pytanie, czy ich dziecko jest zdrowe. Na szczęście tylko niewielka liczba dzieci rodzi się z wadami. Jeśli chcesz wiedzieć więcej na temat zdrowia twojego dziecka przed urodzeniem, możesz wykonać przesiewowe badania prenatalne i diagnostykę.

Przesiewowe badania w czasie ciąży i tuż po porodzie pozwalają sprawdzić obecność jakichkolwiek powikłań, chorób i zaburzeń. Badania prenatalne nie dają stuprocentowej odpowiedzi na pytanie, czy dziecko będzie zdrowe. Ich celem jest przedstawienie opcji w kontekście jak najszybszego podjęcia ewentualnego leczenia.

Badanie przesiewowe, a diagnostyka

Istnieje różnica pomiędzy przesiewowym badaniem prenatalnym, a diagnostyką prenatalną.

Badanie przesiewowe pozwala odkryć ryzyko wystąpienia ewentualnych wad wrodzonych przed narodzinami dziecka. Badanie to może odbyć się w szpitalu lub w specjalistycznym centrum ultrasonograficznym pierwszej linii. W Holandii dostępne są trzy formy przesiewowych badań prenatalnych: tzw. test zintegrowany (combinatietest), test NIPT oraz badanie zaburzeń fizycznych podczas usg wykonywanego w 20 tygodniu ciąży.

Diagnostyka prenatalna to także badanie dziecka jeszcze w trakcie trwania ciąży. Z reguły badanie przeprowadza się po stwierdzeniu nieprawidłowego wyniku badań przesiewowych albo w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości genetycznych u poprzedniego dziecka lub w rodzinie. Diagnostyka prenatalna pozwala dokładniej określić, czy pewne zaburzenia występują. Badanie to może obejmować rozmowę konsultacyjną z ginekologiem i/lub genetykiem klinicznym, biopsję kosmówki (vlokkentest) lub amniopunkcję (vruchtwaterpunctie) oraz zaawansowane badanie ultrasonograficzne. Diagnostyka prenatalna prowadzona jest w Holandii w ograniczonej liczbie placówek. Informację o nich otrzymasz od ginekologa.

Test zintegrowany

Jest to połączenie dwóch badań oraz wieku matki (im starsza, tym większe ryzyko wystąpienia zaburzeń). Pomiędzy 9 a 14 tygodniem ciąży, od ciężarnej pobierana jest krew do badania laboratoryjnego. Następnie w okresie pomiędzy 11 a 14 tygodniem ciąży przeprowadza się pomiar fałdu karkowego dziecka, przy pomocy badania ultrasonograficznego (echo). W tzw., fałdzie karkowym wszystkie dzieci mają cienką warstwę płynu pod skórą. Im grubszy jest ten fałd, tym większe ryzyko wystąpienia zespołu Downa, zespołu Edwardsa lub zespołu Pataua.

Jeżeli grubość fałdu karkowego wyniesie co najmniej 3,5 milimetra, zostanie ci zaproponowane dodatkowe badanie USG. Pogrubiony fałd karkowy występuje bowiem nie tylko w wyżej wymienionych przypadkach, ale też może świadczyć o występowaniu innych zaburzeń chromosomowych lub wadach fizycznych u dziecka. Pamiętajmy jednak, że czasami pogrubienie fałdu karkowego nie ma żadnego podłoża i dziecko może urodzić się bez wady.

Wynik testu określa jedynie ryzyko wystąpienia któregoś w wymienionych wyżej zespołów. Jeżeli istnieje zwiększone ryzyko (1 do 200) urodzenia dziecka z zespołem Downa, Edwardsa lub Pataua, rodzice mogą podjąć decyzję, czy chcą się poddać dalszym badaniom.

Test NIPT

Od 1 kwietnia 2017 roku nieinwazyjny test prenatalny NIPT (niet invasieve prenatalne test) mogą wykonać wszystkie ciężarne kobiety w Holandii. Podjęcie takiej decyzji jest jednoznaczne z wyrażeniem zgody na przystąpienie do eksperymentu naukowego o nazwie TRIDENT-2. Więcej o eksperymencie przeczytasz tutaj.

Test NIPT to badanie, które można wykonywać od 11 tygodnia ciąży. W jego ramach pobiera się od ciężarnej krew, którą następnie poddaje się analizie laboratoryjnej. Badane jest DNA pod kątem zaburzeń chromosomowych, pozwalające na ustalenie, czy dziecko ma zespół Downa, zespół Edwardsa lub zespół Pataua. Jest to możliwe, ponieważ krew kobiety ciężarnej zawiera zarówno DNA pochodzące od matki, jak i DNA pochodzące z łożyska. A to ostatnie jest niemal zawsze identyczne z DNA dziecka.

Badanie to pozwala również na wykrycie innych zaburzeń chromosomowych. Aby z całą pewnością wiedzieć, o jakie rozpoznanie dodatkowe chodzi, konieczne są dalsze badania (o których przeprowadzeniu decydują jednak rodzice dziecka). Z reguły jest to biopsja kosmówki lub amniopunkcja.

USG w 20 tygodniu ciąży

Jest to badanie ultrasonograficzne, przeprowadzane w kierunku wad strukturalnych (fizycznych). Jego głównym celem jest określenie występowania rozszczepu kręgosłupa lub bezmózgowia. Podczas tego badania sprawdza się również rozwój organów dziecka. Na jego podstawie można także określić inne wady fizyczne (np. wady serca, wady rozwojowe kończyn dolnych i górnych, uszkodzenie nerek, wodogłowie, bezmózgowie, czy rozszczep kręgosłupa), ponadto kontroluje się prawidłowość wzrostu dziecka i ilości płynu owodniowego.

Badanie nie daje gwarancji, że dziecko będzie zdrowe, ponieważ nie wszystkie wady widoczne są na USG. Również jeśli podczas badania zauważone zostaną nieprawidłowości, konsekwencje dla dziecka nie zawsze są jednoznaczne. Dlatego najczęściej zaleca się badanie uzupełniające, czyli rozszerzone badanie USG w specjalistycznym szpitalu. Szczegółowych informacji na temat tego badania udzieli lekarz ginekolog lub prowadząca ciążę położna.

Jeżeli okaże się, że dziecko urodzi się z wadami, jeszcze w trakcie ciąży można skontaktować się z lekarzami specjalistami oraz podjąć decyzję o porodzie w szpitalu wyspecjalizowanym pod kątem danego zaburzenia.

Jeżeli wady mają poważne konsekwencje dla dziecka i jego rodziców, zostają oni postawieni przed wyborem o donoszeniu lub zakończeniu ciąży.

Biopsja kosmówki

Biopsję kosmówki wykonuje się zwykle od 12 tygodnia ciąży. Podczas badania pobiera się trochę tkanki łożyska z macicy. Można to zrobić na dwa sposoby: przez ścianę jamy brzusznej lub przez pochwę, a wybór ten motywowany jest m.in. pozycją łożyska w jamie macicy.

Jeśli rezultaty badania wskażą zaburzenia chromosomowe, rodzice zostaną umówieni na wizytę z ginekologiem, genetykiem klinicznym lub specjalistą chorób dziecięcych. Otrzymają na nim wyjaśnienia w kwestii konkretnych zaburzeń dziecka i ich konsekwencji oraz ewentualnej opieki zdrowotnej po porodzie. W zależności od rodzaju zaburzenia i długości trwania ciąży, rodzice zostaną także poinformowani o możliwościach i konsekwencjach donoszenia lub zakończenia ciąży.

Amniopunkcja

Badanie amniopunkcji wykonuje się od 16 tygodnia ciąży. Polega ono na pobraniu płynu owodniowego (wód płodowych) przez ścianę brzucha, za pomocą cienkiej igły. Podobnie jak w przypadku biopsji kosmówki, kierunek poruszania igłą ustalany jest pod kontrolą USG. Igła zasysa około dwudziestu mililitrów płynu (to mniej, niż 10% całkowitej objętości). W płynie owodniowym znajdują się komórki płodu, pochodzące z układów pokarmowego i moczowo-płciowego oraz złuszczającej się skóry. Następnie w laboratorium zakłada się ich hodowlę. Na podstawie namnożonych komórek określa się tzw. kariotyp dziecka, czyli bada się zestaw jego chromosomów.

Należy zaznaczyć, że zarówno biopsja kosmówkowa, jak i amniopunkcja dają bardzo dokładny, ale nie stuprocentowy wynik badania. Wiążą się również z (niewielkim) ryzykiem poronienia, dlatego ostateczną decyzję o wykonaniu badania podejmują rodzice.

Koszty badań prenatalnych

Koszty testów badania przesiewowego rodzice pokrywają we własnym zakresie. Powinni wcześniej zorientować się, czy testy te są refundowane na podstawie ich ubezpieczenia. Jeżeli badanie przesiewowe wykonywane jest ze wskazania medycznego, koszty pokrywa ubezpieczyciel. Może się jednak zdarzyć, że rodzice ponoszą koszty do wysokości tzw. wkładu własnego. Informacji w tym zakresie udzieli ubezpieczyciel.

Koszty badań uzupełniających pokrywane są w ramach podstawowego ubezpieczenia zdrowotnego (tu także możliwa jest konieczność pokrycia wysokości tzw. wkładu własnego).

Należy pamiętać, że koszty badań refundowane są tylko wtedy, kiedy przeprowadzająca je placówka ma umowę z regionalnym centrum przesiewowych badań prenatalnych.

Szczegółowe informacje na temat kosztów poszczególnych badań prenatalnych znajdziesz tutaj.

Gdzie znaleźć dodatkowe informacje?

W artykule wykorzystano informacje zawarte w materiałach informacyjnych Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego i Środowiska (RIVM) Ministerstwa Zdrowia, Opieki Społecznej i Sportu. W szczególności wykorzystano następujące broszury informacyjne, wydane w języku polskim:

• Informacje dotyczące badań przesiewowych w kierunku Zespołu Downa, zespołu Edwardsa oraz zespołu Pataua. Przesiewowe badania prenatalne. RIVM, kwiecień 2017 r.
• USG w 20 tygodniu ciąży. Badanie ultrasonograficzne w kierunku wad strukturalnych. RIVM, sierpień 2014 r.

Źródła: RIVM,NPDN, SPS ZON

Foto: Pixabay

Artykuł Przesiewowe badania prenatalne i diagnostyka pochodzi z serwisu Moja Limburgia.

Dawniej decydowanie się na dziecko bez wcześniejszego zawarcia małżeństwa, uważano za niemoralne. Obecnie decyzja o dziecku wśród par niebędących małżeństwem, wydaje się być najbardziej normalną rzeczą na świecie. Ale uwaga! Niezamężne pary z dziećmi muszą zorganizować wiele spraw, które w przypadku małżeństw normowane są automatycznie. Przeczytasz o tym w poniższym artykule.

Z prawnego punktu widzenia istnieje duża różnica w przypadku par posiadających dziecko bez ślubu i rodziców związanych węzłem małżeńskim. W przypadku tych pierwszych, praktycznie nie ma norm prawnych, które Was chronią. Dlatego powinniście zawczasu zadbać o waszą przyszłość i dzięki temu ograniczyć ryzyko finansowe. Nie tylko oficjalnie uznając dziecko, czy wnioskując o wspólną pieczę rodzicielską, ale także zawierając formalną umowę o wspólnym pożyciu, czy zarejestrowanym związku partnerskim.

Uznanie i władza rodzicielska

O uznanie (erkennen) dziecka i przyznanie władzy rodzicielskiej można wystąpić wyłącznie wtedy, kiedy rodzice nie pozostają w związku małżeńskim lub zarejestrowanym związku partnerskim. O uznanie może wystąpić zarówno partner matki, jak i biologiczny ojciec dziecka.

Uznając dziecko partner potwierdza, że akceptuje ojcostwo. Od tego momentu, wspólnie z matką, ma obowiązek finansowego utrzymywania dziecka, aż do ukończenia przez nie 21 roku życia. Ale zyskuje także prawo do kontaktów z dzieckiem, informacji o nim oraz konsultacji w sprawach dotyczących dziecka w przypadku rozwodu. Oznacza to, że rodzic, któremu zostanie przyznana opieka nad dzieckiem, jest prawnie zobowiązany do przekazywania ważnych informacji związanych z dzieckiem. Jeżeli ojciec uzna dziecko, zyskuje ono także prawo do części spadku po nim. O formalnościach związanych z uznaniem dziecka będziemy pisać w kolejnych artykułach.

Uznanie dziecka nie sprawia jednak, że partner staje się automatycznie jego przedstawicielem prawnym. W tym celu musi najpierw (wspólnie z matką dziecka) złożyć do sądu wniosek o przyznanie mu władzy rodzicielskiej (ouderlijk gezag). Jest to prawo i obowiązek rodzica do opieki nad dzieckiem, który uprawnia go do wykonywania oficjalnych działań w imieniu dziecka. Władza rodzicielska wygasa automatycznie, gdy dziecko osiąga 18 rok życia (szerzej w kolejnych artykułach na naszej stronie).

Umowa o wspólnym pożyciu

Wiele par decyduje się na zawarcie formalnej umowy o wspólnym pożyciu (samenlevingscontract). Opcję tą zaleca się zwłaszcza wtedy, kiedy partnerzy chcą razem kupić nieruchomość. W umowie zawarte są bowiem rozstrzygnięcia dotyczące ich obopólnego majątku, na wypadek rozstania się lub śmierci jednego z partnerów. Na podstawie tzw. klauzuli pobytu, pozostały partner nabywa prawo własności tych dóbr i po śmierci drugiej osoby może nadal mieszkać we własnym mieszkaniu lub domu.

Sytuacja zmienia się, kiedy pojawia się dziecko. Zgodnie z prawem, po śmierci rodzica dzieci zawsze są uprawnione do ich legalnej części majątku, czyli kwoty równej połowie tego, co dziecko odziedziczyłoby bez klauzuli pobytu. Kwota ta musi być przekazana dziecku w ciągu pół roku, nawet jeśli chodzi o dziecko, które ze względu na młody wiek samo nie może tego zażądać. Jeśli sprawy te nie zostaną zawczasu uregulowane przez partnerów, może dojść do sytuacji, w której dłużej żyjący partner zostanie zmuszony do sprzedaży domu, albo popadnie w kłopoty finansowe.

Aby temu zapobiec, partnerzy powinni sporządzić testament, w którym ustanawiają drugiego partnera jako spadkobiercę. Wtedy, zgodnie z obowiązującym prawem, dzieci nadal przejmują majątek po rodzicach, ale zgodnie z prawem do dziedziczenia muszą poczekać na swoją część spadku do śmierci drugiego z rodziców.

Małżeństwo lub zarejestrowany związek partnerski

Inną opcją, pozwalającą na uporządkowanie spraw finansowych zanim pojawi się dziecko, jest zawarcie małżeństwa (huwelijk) lub zarejestrowanego związku partnerskiego (geregistreerd partnerschap). Począwszy od stycznia 2018 roku zmieniło się holenderskie prawo i związków tych nie zawiera się już standardowo we wspólności majątkowej. Majątek i zobowiązania finansowe, które powstały przed zawarciem małżeństwa, po rozwodzie pozostają z tym z małżonków, który posiadał co do nich prawa i zobowiązania. Jeżeli małżonkowie chcą wzajemnie partycypować w swoich majątkach, muszą zgłosić się do notariusza.

Podobnie jak w przypadku o wspólnym pożyciu, dzieci małżonków (i/lub osób pozostających w zarejestrowanym związku partnerskim) otrzymują spadek, o który mogą się ubiegać dopiero po śmierci najdłużej żyjącego rodzica.

Jeśli nic nie ustalicie

Oczywiście macie prawo do podjęcia decyzji o nieustalaniu szczegółów prawnych, dotyczących waszego związku i finansów. Musicie jednak zdać sobie sprawę z tego, że w takim przypadku także wasz majątek pozostanie całkowicie rozdzielny.

A to oznacza, że w przypadku śmierci jednego z partnerów nie ma żadnego prawa do spadku. Jeśli para posiadała dzieci, spadek trafia do nich, a jeśli ich nie ma, dziedziczy tylko rodzina zmarłego.

W przypadku rozstania się rodziców, nadal oboje są odpowiedzialni za opiekę i wychowanie swojego dziecka. Jeśli rodzice rozstają się w niezgodzie, powinni zadbać o ułożenie planu rodzicielskiego, w którym zawarta będzie strategia działania w tym zakresie. Z kolei rodzice rozstający się w zgodzie mogą zdecydować się na opiekę naprzemienną. Wtedy sami ustalają sposób podziału opieki nad dziećmi. Jeśli chodzi o finansowe utrzymanie dziecka, oboje rodzice są za nie odpowiedzialni. W przypadku jednak, gdy dochody byłych partnerów są nierówne, albo dziecko przebywa przez większość czasu u jednego rodzica, najlepiej ustalić alimenty.

Źródło: Consumentenbond

Foto: pixabay.com

Artykuł Dziecko, ale bez małżeństwa: co powinieneś zorganizować? pochodzi z serwisu Moja Limburgia.

Chociaż oficjalnie się temu zaprzecza, ciąża w pracy wpływa na sposób postrzegania kobiet przez pracodawcę. Dlatego warto, by znały one swoje prawa i obowiązki w tym zakresie.

Jeśli właśnie dowiedziałaś się, że jesteś w ciąży, albo podejrzewasz, że może tak być, powinnaś na czas uregulować pewne sprawy. W twojej głowie krąży zapewne milion pytań. Kiedy powiedzieć o tym pracodawcy? Do kiedy pracować? Czy praca nie będzie dla mnie zbyt ciężka? Czy nie będzie zagrażać życiu i zdrowiu mojego dziecka? I jakie właściwie prawa ma ciężarna kobieta w Holandii?

Prawa i obowiązki obejmujące ciężarne zatrudnione na etacie, samozatrudnione, bezrobotne i zatrudnione przez agencje pośrednictwa pracy tymczasowej są w większości wspólne. O różnicach napiszemy wkrótce w kolejnym artykule.

Powiadom pracodawcę

Termin, w którym powiadomisz pracodawcę o tym, że jesteś w ciąży, to twoja osobista sprawa. Zapewne w dużej mierze zależeć będzie od tego, jak będziesz się czuła i jaki rodzaj pracy wykonujesz. Prawo zobowiązuje cię do uczynienia tego najpóźniej 3 tygodnie przed rozpoczęciem urlopu macierzyńskiego (zwangerschapsverlof). A jednak poinformowanie o ciąży wcześniej leży w interesie kobiety, ponieważ w trakcie ciąży ma ona prawo do dodatkowej ochrony. Większość kobiet decyduje się przekazać pracodawcy informację o ciąży po około 3 miesiącach. Pracodawca ma wtedy wystarczająco dużo czasu, żeby zorganizować zastępstwo na czas ich nieobecności.

Potwierdzenie i zgłoszenie ciąży

Oświadczenie potwierdzające ciążę (zwangerschapsverklaring), możesz otrzymać od swojej położnej lub prowadzącego ciążę ginekologa. Twój pracodawca będzie potrzebował tego oświadczenia, aby móc zgłosić twoją ciążę do UWV. Po dokonaniu zgłoszenia, pracodawca dostanie zasiłek, dzięki któremu on będzie mógł przyjąć kogoś na twoje zastępstwo, a ty w tym czasie utrzymasz swoją pensję. Oświadczenie to musisz dostarczyć pracodawcy maksymalnie na trzy tygodnie przed rozpoczęciem urlopu macierzyńskiego.

Oświadczenie potwierdzające ciążę powinno zawierać informację o tym, że jesteś w ciąży, przypuszczalną datę porodu oraz twoje dane osobowe wraz z numerem BSN.

Warunki pracy ciężarnej

Im szybciej poinformujesz o ciąży, tym szybciej pracodawca będzie mógł zorganizować pracę tak, by uwzględnić twój stan.

W ciągu dwóch tygodni pracodawca ma obowiązek powiadomienia cię o ryzyku dla ciebie i twojego dziecka, które powiązane jest z wykonywaną przez ciebie pracą. Chodzi tu zwłaszcza o ryzyko wynikające z pracy z niebezpiecznymi materiałami, dźwiganiem (ciężarna nie może podnosić jednorazowo więcej niż 10 kg; od 20 tygodnia ciąży może podnosić maksymalnie pięć kilo i nie więcej niż dziesięć razy dziennie), długotrwałym staniem, itp.

Do kontaktu z substancjami niebezpiecznymi, może dojść w różnych zawodach. Na przykład w branży sprzątającej, chemicznej i rolniczej, ale też w pracy pielęgniarki, czy fryzjerki. Twój pracodawca jest odpowiedzialny za zagwarantowanie bezpieczeństwa twojego i twojego dziecka. Dlatego musi zapewnić ci zdrowe i bezpieczne miejsce pracy. W ciągu dwóch tygodni od zgłoszenia mu zajścia w ciążę, pracodawca musi poinformować cię o ryzyku, z jakim masz do czynienia w pracy. Musi również podjąć działania zapobiegające temu ryzyku.

Również dźwięk powyżej 80 decybeli może być niebezpieczny dla nienarodzonego dziecka. Mają z nim do czynienia pracownice zatrudnione np. w branży metalurgicznej, na basenie, w branży rozrywkowej, rolniczej, ale też np. w placówkach opieki nad małymi dziećmi.

Kolejnym zagrożeniem jest tzw. promieniowanie jonizujące, występujące w pomieszczeniach rentgenowskich, szpitalach, laboratoriach i elektrowniach jądrowych. Ciężarna może kontynuować pracę z promieniowaniem jonizującym tylko wtedy, gdy jego dawka nie przekracza 1 mSv. Jak dotąd badania nie wykazały, że promieniowanie z komputerów może być szkodliwe dla matki i/lub dziecka.

W niektórych zawodach przyszłe matki mogą mieć do czynienia z wibracjami ultradźwiękowymi. Ich źródła znajdują się np. w różnych urządzeniach medycznych, jak urządzenia laserowe czy dentystyczne. U ciężarnej mogą doprowadzić do problemów z bolącymi plecami, są także szkodliwe dla dziecka. Jeśli ciężarna ma z nimi do czynienia w pracy, może poprosić pracodawcę o zmianę świadczonych obowiązków.

Również w przypadku pracy, z którą wiąże się długotrwały stres i presja, ciężarna może poprosić o zmianę organizacji pracy i dodatkowe przerwy na odpoczynek. Ciężarne (oraz kobiety do sześciu miesięcy po porodzie) mają prawo do odpoczynku w cichym pokoju z łóżkiem lub sofą.

Godziny pracy ciężarnej

Ciąża zwalnia cię także z obowiązku świadczenia pracy w godzinach nocnych. Zasada ta obowiązuje do 6 miesięcy po porodzie. Według ustawy o czasie pracy, o nocnej zmianie mowa jest wtedy, kiedy przepracowano więcej niż jedną godzinę w okresie pomiędzy godziną 24:00 a 6:00.

Chroniona jest także kobieta w ciąży (i do 6 miesięcy po porodzie), która wykonuje pracę zmianową. Ma ona prawo do pracy w stabilnym i regularnym rytmie oraz odpoczynku. Dlatego, jeśli praca zmianowa staje się dla niej zbyt ciężka, nie musi wykonywać jej w takim systemie. Głównie ze względu na to, że częścią pracy zmianowej jest przeważnie także nocna zmiana.

Jeśli masz w pracy do czynienia z którąś z wymienionych wyżej czynności, rozsądne wydaje się poinformowanie szefa o ciąży tak szybko, jak to jest możliwe.

Wizyty u lekarza i choroby w ciąży

Pracodawca musi umożliwić ciężarnej pracownicy przeprowadzenie w godzinach pracy niezbędnych badań i/lub wizyt u położnej czy lekarza ginekologa i nie może jej tego odmówić. Zgodnie z ustawą pracodawca nie może pozbawić pracownicy wynagrodzenia za czas poświęcony na wykonanie badań niezbędnych w ciąży.

Jeżeli zachorujesz podczas ciąży, możesz to zgłosić w zwykły sposób. Jeśli natomiast twoja choroba związana jest z ciążą, np. z wysokim ciśnieniem krwi czy niestabilnością miednicy, itp., musisz zgłosić to pracodawcy. Pracodawca może wtedy wystąpić do UWV o wypłatę zasiłku chorobowego (ziektewetuitkering), aby móc opłacić zastępstwo. Ciężarna zachowuje swoją pensję.

Jeżeli postanowiłaś wykorzystać mniej niż 6 tygodni urlopu macierzyńskiego z tytułu ciąży, ale nie możesz pracować z powodu choroby, to od 6 tygodni przed wyznaczonym terminem porodu dni chorobowe liczone są jako dni urlopu macierzyńskiego z tytułu ciąży (zwangerschapsverlof). Nawet jeśli choroba nie jest bezpośrednio powiązana z ciążą.

Podobnie, jeżeli zachorujesz w trakcie urlopu macierzyńskiego z tytułu porodu (bevalingsverlof), dni chorobowe (i zasiłek) liczone są jako ten urlop.

W sytuacji, w której kobieta po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego z tytułu porodu nadal nie jest w stanie podjąć pracy i niezdolność ta jest konsekwencją ciąży lub porodu, musi ona zgłosić tą sytuację pracodawcy. Ten wystąpi wtedy o zasiłek chorobowy dla niej.

Wynagrodzenie i wniosek o urlop macierzyński

Na dwa tygodnie przed wyznaczonym terminem porodu, twój pracodawca powinien złożyć w Instytucie Wykonawczym ds. Świadczeń Pracowniczych UWV (Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen) wniosek o zasiłek. UWV wypłaca zasiłek twojemu pracodawcy (stawkę dzienną za każdy dzień pracy), a ten wypłaca ci wynagrodzenie. Dzięki temu twój szef nie ponosi kosztów, związanych z twoją nieobecnością. Jedyną niedogodnością dla pracodawcy jest to, że przez krótki czas doświadczony pracownik jest nieobecny i musi poszukać zastępstwa. Ważne: urlop macierzyński nie powoduje utraty normalnych dni urlopowych (wakacji), a pracodawca jest zobowiązany do przywrócenia kobiety do pracy po urlopie.

Urlop macierzyński

Będąc w ciąży masz prawo do urlopu macierzyńskiego, określanego tutaj jako zwangerschaps- en bevallingsverlof (urlop z tytułu ciąży- i porodu). W sumie na urlop ten składa się 16 tygodni, z czego od 4 do 6 tygodni do wykorzystania przed porodem i od 10 do 12 tygodni do wykorzystania po porodzie.

Oznacza to, że masz prawo do urlopu macierzyńskiego z tytułu ciąży (zwangerschapsverlof) od 6 tygodni przed wyznaczoną datą porodu, aż do faktycznego dnia porodu włącznie. Musisz go rozpocząć nie później, niż 4 tygodnie przed wyznaczonym terminem porodu. O tym, na ile czasu przed porodem ciężarna podejmie urlop, decyduje ona sama.

Urlop macierzyński z tytułu porodu (bevallingsverlof) rozpoczyna się w dniu następującym po dniu porodu i trwa kolejnych 10 tygodni, z możliwością zwiększenia o liczbę dni, o które skrócony został urlop macierzyński z tytułu ciąży. Ma to zwłaszcza zastosowanie w sytuacji, gdy dziecko urodziło się przed wyznaczoną datą porodu. Innymi słowy: jeżeli przed porodem przebywałaś na urlopie krócej, niż 6 tygodni, możesz odebrać te tygodnie po porodzie. Mowa tu o różnicy pomiędzy urlopem przed porodem i 6. tygodniami.

Trochę inaczej sprawa wygląda w przypadku ciąży mnogiej. Jeśli jesteś w ciąży z bliźniętami lub trojaczkami (albo większej), możesz rozpocząć urlop macierzyński z tytułu ciąży wcześniej. W takim przypadku rozpocznie się on po 30 tygodniach ciąży, czyli od 10 tygodni przed wyznaczoną datą porodu. Jeśli poród odbędzie się w przewidzianym terminie, całkowita długość urlopu wyniesie 20 tygodni (10 przed porodem i 10 po porodzie). Jeżeli poród odbędzie się przed wyznaczoną datą, wtedy – podobnie jak w przypadku kobiet rodzących jedno dziecko – urlop macierzyński z tytułu porodu zostanie wydłużony o liczbę dni, o które urlop macierzyński z tytułu ciąży był krótszy, niż 6 tygodni.

Dokładny czas trwania urlopu macierzyńskiego z tytułu ciąży- i porodu uzależniony jest więc od wyznaczonej i faktycznej daty porodu.

Czy można zwolnić ciężarną?

Pracodawca nie może zwolnić pracownicy, która jest w ciąży, przebywa na ciążowym- i/lub porodowym urlopie macierzyńskim oraz przez 6 pierwszych tygodni po wznowieniu przez nią pracy. Zwolnienie kobiety za to, że zaszła w ciążę kwalifikuje się jako dyskryminacja i może być podstawą do procesu o odszkodowanie.

Od zasady tej pracodawca może odejść tylko w wyjątkowych sytuacjach, np. w przypadku bankructwa firmy lub zwolnienia natychmiastowego, związanego z poważnym przewinieniem pracownika (np. oszustwo na niekorzyść firmy, itd.).

Inaczej sprawa wygląda w przypadku umowy na czas określony. Jeżeli umowa taka wygasa w okresie ciążowego- i/lub porodowego urlopu macierzyńskiego, pracodawca nie ma obowiązku przedłużenia jej. Cały, szesnastotygodniowy okres urlopu macierzyńskiego pozostaje jednak płatny.

W sytuacji, gdy umowa nie zostanie przedłużona, kobieta może ubiegać się o zasiłek dla bezrobotnych (werkloosheidsuitkering) w UWV.

Źródła: fnv.nl, rivm.nl

Foto: pixabay.com

Artykuł Ciąża w pracy? Znaj swoje prawa! (1) pochodzi z serwisu Moja Limburgia.